TU Delft ontwikkelt dispenser die gebruik van niet-steriele handschoenen vermindert
Inhoudsopgave
Aanleiding
Niet-steriele handschoenen behoren door hun hoge gebruiksvolume tot de medische wegwerphulpmiddelen die een grote milieu-impact hebben in ziekenhuizen. In dit onderzoek wordt onderzocht hoe de milieu-impact van nitrilhandschoenen op de Intensive Care van het Erasmus MC kan worden verminderd, zonder concessies te doen aan kwaliteit van zorg of infectiepreventie.
Het onderzoek laat zien dat niet alleen materiaalkeuze belangrijk is, maar ook gebruiksgedrag, uitgiftesystemen en logistieke inrichting invloed hebben op afval en CO₂-uitstoot. Dit project maakt deel uit van Convergence: een samenwerking tussen Erasmus MC, Erasmus Universiteit Rotterdam en TU Delft dat is gericht op innovatie in gezondheid en zorg.
Eerder onderzoek op de Intensive Care liet zien dat handschoenen een belangrijke bijdrage leveren aan de milieu-impact van medische wegwerphulpmiddelen. Op de Intensive Care worden gemiddeld ongeveer 108 handschoenen per patiënt per dag gebruikt. Daarnaast bestaat meer dan 12% van het gewicht van medische wegwerphulpmiddelen1 op de Intensive Care uit handschoenen. Nitril werd bovendien geïdentificeerd als materiaal met een hoge klimaatimpact: ongeveer 9,3 kg CO₂-equivalent per kilogram nitril1.
Resultaten
Het onderzoek combineerde observaties op de Intensive Care met interviews, sensitizing booklets2 (invulboekjes), materiaalanalyse en prototyping.
De belangrijkste resultaten waren:
- Veel handschoenen worden ongebruikt weggegooid.
- Handschoenen worden vaak routinematig gebruikt.
- Opslag, toegankelijkheid en gebruiksgemak beïnvloeden het verbruik sterk.
- Infectiepreventie en gevoel van veiligheid zijn belangrijke randvoorwaarden voor verandering.
Samen met verpleegkundigen werd gekozen voor een oplossing die zich richtte op het verminderen van verspilling van ongebruikte handschoenen. Het eindconcept werd de GloVe3: een verticaal uitgiftesysteem (een dispenser) dat handschoenen één voor één uitgeeft.
Volgens het onderzoek kan dit systeem:
- tot ongeveer 10% minder verspilling van ongebruikte handschoenen opleveren;
- het risico verminderen dat ongebruikte handschoenen in de dispenser vervuild raken door aanraking;
- gebruiksgemak verbeteren.
Het ontwerp sluit aan bij circulaire strategieën gericht op het verminderen van materiaalgebruik en verspilling, zonder concessies te doen aan kwaliteit of veiligheid.
Praktische toepasbaarheid
Het onderzoek laat zien dat milieuwinst niet alleen bereikt kan worden door andere materialen te gebruiken, maar ook door werkprocessen, gebruiksgedrag en uitgiftesystemen slimmer in te richten. Verspilling van handschoenen hangt namelijk niet alleen af van het product zelf, maar ook van de manier waarop handschoenen worden aangeboden en gebruikt op de afdeling.
Het onderzoek benadrukt daarom het belang van samenwerking met verpleegkundigen, infectiepreventie, leveranciers en andere gebruikers bij ontwerp-, inkoop- en implementatiekeuzes. Door gebruikers actief te betrekken ontstaat er meer draagvlak en kunnen praktische aanpassingen helpen om onnodig gebruik en verspilling van handschoenen te verminderen.
Wil je meer praktische informatie hierover lezen? Bekijk deze links:
Beperkingen
De auteur benoemt een aantal beperkingen van het onderzoek:
- Het project richtte zich specifiek op de Intensive Care van het Erasmus MC.
- De gebruikersevaluatie vond plaats met prototypes en niet in langdurige praktijkimplementatie.
- Het onderzoek keek vooral naar vermindering van ongebruikte handschoenen en minder naar materiaalverandering of recycling.
1 Bron: Browne-Wilkinson, 2021: Browne-Wilkinson, S., Van Exter, P., Souder, J., Chatel, É. (2021). CIRCULAR INTENSIVE CARE UNIT – Opportunities for Human and Planetary Health. Zie ook: materiaalstromen en milieu impact van een ic-afdeling
2 De sensitizing booklets waren korte invulboekjes voor verpleegkundigen, bedoeld om inzicht te krijgen in hun ervaringen, routines en gedachten rondom het gebruik van handschoenen. Verpleegkundigen beschreven hierin bijvoorbeeld wat zij belangrijk vinden aan handschoenen en welke situaties leiden tot extra gebruik of verspilling. Daarnaast werd gebruikgemaakt van prototyping: het maken en testen van eenvoudige proefmodellen van nieuwe ideeën voor handschoenuitgifte. Deze proefmodellen werden samen met gebruikers getest en aangepast om te onderzoeken welke oplossing praktisch toepasbaar was.
3 De GloVe is een conceptueel ontwerp/prototype dat binnen het onderzoek is ontwikkeld en getest. Het betreft geen commercieel beschikbaar product.
Disclaimer
De inzichten op deze pagina zijn bedoeld als praktische handreiking voor het maken van duurzamere inkoop en gebruik van medische hulpmiddelen. Hoe ze worden toegepast, verschilt per organisatie en situatie en vraagt altijd om maatwerk. De informatie is deels samengesteld met behulp van AI en vervolgens gecontroleerd door inhoudelijke deskundigen. Heb jij opmerkingen of suggesties over bovenstaande informatie? Laat het ons weten via de button in onderstaand contactblok.