Maastricht UMC+ vergelijkt de kosten van herbruikbare en wegwerp trocars
Inhoudsopgave
Aanleiding
Laparoscopische chirurgie1 maakt veel gebruik van wegwerpinstrumenten en materialen. Daardoor zijn deze ingrepen relatief materiaalintensief en ontstaat veel afval. Een veel uitgevoerde laparoscopische ingreep is laparoscopische cholecystectomie (of galblaasverwijdering). Ongeveer 40% van de uitstoot van deze ingreep wordt veroorzaakt door het gebruik van wegwerpinstrumenten. Trocars, die toegang geven tot de buikholte voor de camera en chirurgische instrumenten, leveren hier een belangrijke bijdrage aan.
Een eerder onderzoek van het CAREFREE-project2 onderzocht de milieu-impact van de laparoscopische cholecystectomie. Voor een goede inkoopafweging is echter ook inzicht nodig in de kosten van de volledige gebruiksketen. Dit onderzoek vergelijkt daarom de kosten van herbruikbare en wegwerp trocars, van aanschaf en opslag tot sterilisatie, onderhoud en afvalverwerking.
Dit onderzoek is onderdeel van het CAREFREE (Creating A healthieR Environment for FutuRE patiEnts)-project. Het doel van CAREFREE is om de belangrijkste bronnen van vervuiling in de OK inzichtelijk te maken, en wordt uitgevoerd door Maastricht University in samenwerking met universiteiten, UMC’s en andere partners in Nederland.
Resultaten
De analyse is uitgevoerd in Maastricht UMC+ en berekent de kosten per laparoscopische galblaasverwijdering. In het onderzochte basisscenario werden per ingreep vier trocars gebruikt: twee van 5 mm en twee van 12 mm. Er werd uitgegaan van een operatieduur van 60 minuten.
Kostenpost | Herbruikbare trocars* | Wegwerp trocars |
| Aanschaf | € 8,153 | € 89,55 |
| Sterilisatie | € 13,31 | – |
| Opslag | € 0,084 | € 0,27 |
| Afvalverwerking | € 0,0035 | € 0,15 |
| Totale kosten** | € 683,00 | € 751,43 |
* Herbruikbare trocars bevatten kleine onderdelen die periodiek moeten worden vervangen, zoals siliconen ventielen, afdichtingskapjes en kruisventielen. In de kostenberekening is aangenomen dat deze onderdelen 90 keer kunnen worden gebruikt voordat vervanging nodig is.
** Inclusief identieke operatiekosten van € 665,40 voor beide varianten.
Herbruikbare trocars bespaarden €68 per ingreep ten opzichte van wegwerp trocars. Bij 150 ingrepen per jaar komt dit neer op een besparing van circa € 10.264 voor het Maastricht UMC+. Landelijk schatten de auteurs de mogelijke besparing op circa € 1,54 miljoen per jaar, uitgaande van 22.500 ingrepen.
De aanschafprijs van wegwerp trocars en het aantal gebruikscycli van herbruikbare trocars hadden de grootste invloed op het kostenverschil. Toch bleven herbruikbare trocars in alle gevoeligheidsanalyses voordeliger, ook bij slechts 50 keer gebruik.
Een scenario waarin ook klimaatkosten werden meegenomen, veranderde de conclusie niet. De gebruikte uitstootcijfers6 waren:
- Herbruikbare trocars: 0,236 kg CO₂-equivalent per ingreep.
- Wegwerp trocars: 1,13 kg CO₂-equivalent per ingreep.
Praktische toepasbaarheid
Vergelijk de totale proceskosten
Kijk niet alleen naar de aanschafprijs. Neem ook sterilisatie, vervangbare onderdelen, opslag, onderhoud en afvalverwerking mee.
Zorg dat herbruikbare trocars voldoende vaak worden gebruikt
Maak afspraken over registratie, onderhoud en tijdige vervanging van onderdelen, zoals siliconen ventielen en afdichtingen. Zo voorkom je dat instrumenten onnodig vroeg worden afgeschreven.
Wil je meer praktische informatie hierover lezen? Bekijk deze links:
Beperkingen
- Het onderzoek is uitgevoerd in één Nederlands academisch ziekenhuis. De uitkomsten kunnen verschillen bij andere inkoopprijzen, salarissen en sterilisatieprocessen.
- De levensduur en onderhoudsbehoefte van herbruikbare trocars zijn deels gebaseerd op aannames. Vroegtijdige schade kan de besparing verkleinen.
- Uitbestede sterilisatie en langere logistieke routes kunnen hogere kosten veroorzaken. Dit scenario is niet volledig doorgerekend.
1 Laparoscopische operatie is een operatie waarbij de chirurg via kleine sneden in de buik opereert met lange instrumenten en een camera (laparoscoop). Deze techniek wordt ook wel een kijkoperatie genoemd.
3 De €8,15 voor herbruikbare trocars is berekend door de aanschafkosten over het verwachte aantal gebruikscycli te verdelen. De auteurs gaan in het basisscenario uit van 150 keer gebruik.
4 De opslagkosten zijn lager omdat herbruikbare trocars minder opslagruimte nodig hebben en er volgens het onderzoek geen maandelijkse voorraadcontrole nodig was.
5 De afvalverwerkingskosten van herbruikbare trocars zijn lager, omdat deze pas na meerdere gebruikscycli worden weggegooid. In het onderzoek zijn deze kosten verdeeld over 150 gebruikscycli. Bij eenmalige trocars worden na elke operatie alle vier de trocars als afval afgevoerd.
6 De CO₂-uitstoot is niet in dit onderzoek zelf berekend. De onderzoekers gebruikten hiervoor resultaten uit een eerder gepubliceerde levenscyclusanalyse naar herbruikbare en eenmalige trocars: Boberg L, Singh J, Montgomery A, Bentzer P. Environmental impact of single-use, reusable, and mixed trocar systems used for laparoscopic cholecystectomies. PLoS One. 15 juli 2022;17(7):e0271601
Disclaimer
De inzichten op deze pagina zijn bedoeld als praktische handreiking voor het maken van duurzamere inkoop en gebruik van medische hulpmiddelen. Hoe ze worden toegepast, verschilt per organisatie en situatie en vraagt altijd om maatwerk. De informatie is deels samengesteld met behulp van AI en vervolgens gecontroleerd door inhoudelijke deskundigen. Heb jij opmerkingen of suggesties over bovenstaande informatie? Laat het ons weten via de button in onderstaand contactblok.