Aanbevelingen voor toekomstig onderzoek
Binnen de zorg wordt veel onderzoek gedaan naar duurzaam inkopen van medische hulpmiddelen. Tegelijkertijd zien we dat er nog belangrijke kennis ontbreekt. Op deze pagina vind je aanbevelingen voor toekomstig onderzoek, gebaseerd op bestaand onderzoek én op vragen uit de zorgpraktijk.
Ben jij onderzoeker of heb je een onderzoek laten uitvoeren op het gebied van medische hulpmiddelen dat nog niet in de kennisbank staat? Laat het ons weten.
Afdekmateriaal en dekens
Verfijn bestaande levenscyclusanalyses met praktijkgegevens
Er zijn al meerdere levenscyclusanalyses (LCA's) uitgevoerd naar afdekmateriaal en dekens. Deze laten zien dat herbruikbare varianten vaak milieuwinst opleveren, maar de uitkomsten zijn mede afhankelijk van aannames over bijvoorbeeld hergebruik, reiniging, logistiek en energiegebruik. Tegelijkertijd is nog onvoldoende bekend welke van deze factoren in de praktijk de grootste invloed hebben op de uiteindelijke milieu-impact.
Aanbeveling: voer praktijkonderzoek uit naar hergebruik, reiniging, logistiek en energiegebruik, zodat bestaande LCA's kunnen worden gevalideerd en duidelijk wordt welke factoren de milieu-impact van afdekmateriaal en dekens het sterkst beïnvloeden.
Onderzoek hoe gebruiksafspraken en gedrag het materiaalgebruik kunnen verminderen
Verschillende onderzoeken laten zien dat routinematig gebruik van dekens en ander afdekmateriaal niet altijd noodzakelijk is. Tegelijkertijd is nog beperkt onderzocht welke rol gebruiksafspraken, routines en gedrag van zorgprofessionals spelen bij het verminderen van materiaalgebruik.
Aanbeveling: onderzoek welke aanpassingen in gebruiksafspraken en welke gedragsinterventies (zoals scholing, feedback of aanpassing van werkprocessen) effectief zijn om onnodig gebruik van afdekmateriaal en dekens te verminderen, zonder afbreuk te doen aan kwaliteit van zorg of comfort.
Toets de toepasbaarheid van bestaande inzichten in andere zorgsettings
De beschikbare onderzoeken zijn uitgevoerd binnen specifieke zorgsettings, zoals de operatiekamer, intensive care, dialysezorg of één ziekenhuiswasserij. Daardoor is nog onvoldoende bekend in hoeverre de resultaten ook gelden voor andere delen van de zorg.
Aanbeveling: voer vervolgonderzoek uit in andere zorgsettings en verschillende zorginstellingen om te onderzoeken in hoeverre bestaande inzichten ook daar toepasbaar zijn.
De aanbevelingen voor deze categorie zijn opgesteld in juni 2026 en voor het laatst herzien in augustus 2026. Ze zijn gebaseerd op de meest actuele onderzoeksinzichten zoals opgenomen in de kennisbank van Zorg Inkoop Netwerk Nederland.
Ben jij onderzoeker of heb je een onderzoek laten uitvoeren op het gebied van medische hulpmiddelen dat nog niet in de kennisbank staat? Laat het ons weten.
Incontinentiemateriaal
Voer volledige LCA’s uit voor verschillende typen incontinentiemateriaal
De beschikbare onderzoeken richten zich vooral op de verwerking en recycling van wegwerpmateriaal. Vergelijkende studies naar herbruikbare alternatieven binnen de volwassen incontinentiezorg zijn nog beperkt beschikbaar. Daarnaast verschillen onderzoeken in welke onderdelen van de keten worden meegenomen, zoals productie, gebruik, wassen, transport en afvalverwerking.
Aanbeveling: voer vergelijkende levenscyclusanalyses (LCA’s) uit voor wegwerp-, wasbare en hybride systemen, met duidelijke en uniforme afbakening van de onderzochte ketenstappen en aandacht voor meerdere milieu-indicatoren.
Onderzoek de praktische toepasbaarheid van duurzame alternatieven voor incontinentiemateriaal
Er zijn eerste ontwikkelingen rondom recyclingtechnieken en herbruikbare incontinentieproducten, maar kennis over praktische toepassing binnen ziekenhuizen, verpleeghuizen en andere zorgsettings is nog beperkt. Daarbij spelen factoren zoals logistiek, gescheiden inzameling, hygiëne, opslag, wasprocessen, arbeidstijd en acceptatie een belangrijke rol.
Aanbeveling: voer praktijk- en implementatieonderzoek uit naar de uitvoerbaarheid van herbruikbare en circulaire systemen voor incontinentiemateriaal in verschillende zorgsettings, inclusief logistieke, organisatorische en gebruiksgerelateerde randvoorwaarden.
Valideer aannames uit bestaande LCA’s in de praktijk
Veel beschikbare onderzoeken zijn gebaseerd op modelmatige aannames over afvalverwerking, gebruiksduur, wasprocessen en energieverbruik. Vooral bij herbruikbare systemen blijkt gebruikersgedrag grote invloed te hebben op de uiteindelijke milieu-impact.
Aanbeveling: voer praktijkonderzoek uit waarin aannames uit bestaande LCA’s worden gevalideerd, bijvoorbeeld rondom wasfrequentie, droogmethoden, hergebruikscycli en daadwerkelijke afvalstromen binnen zorgorganisaties.
Combineer duurzaamheid, gebruikservaring en effectiviteit in één afwegingskader
Huidige studies richten zich vaak óf op milieu-impact óf op functionele prestaties van incontinentiemateriaal. Daardoor ontbreekt een integrale afweging tussen duurzaamheid, comfort, absorptievermogen en gebruiksgemak.
Aanbeveling: ontwikkel onderzoek waarin milieuprestaties worden gecombineerd met patiënt- en gebruikerservaringen, zodat duurzame alternatieven ook beoordeeld kunnen worden op kwaliteit en toepasbaarheid in de praktijk.
Onderzoek de milieu-impact van verschillende behandelstrategieën voor incontinentie
Behandelingen zoals bekkenbodemtherapie, medicatie en chirurgie kunnen het gebruik van incontinentiemateriaal verminderen, maar de milieu-impact van deze behandelopties is nog nauwelijks onderzocht.
Aanbeveling: voer keten- en zorgpadanalyses uit waarin de milieu-impact van verschillende behandelstrategieën voor incontinentie wordt vergeleken, inclusief effecten op materiaalgebruik en afvalreductie.
Verken duurzame alternatieven voor huidige materialen in incontinentiemateriaal
Er worden nieuwe materialen ontwikkeld, zoals biobased of biologisch afbreekbare absorberende materialen, maar onafhankelijke kennis over de daadwerkelijke milieu-impact en toepasbaarheid is nog beperkt beschikbaar.
Aanbeveling: voer (verkennend) onderzoek uit naar beschikbare biobased of circulaire alternatieven voor huidige materialen in incontinentiemateriaal, inclusief kansen, beperkingen en verwachte milieu-impact.
Onderzoek afvalstromen en afvalscheiding rondom incontinentiemateriaal in de zorgpraktijk
De milieu-impact van incontinentiemateriaal hangt sterk samen met de manier waarop afval wordt ingezameld en verwerkt. In de praktijk is nog beperkt inzicht in hoeveel materiaal wordt weggegooid, hoe afvalstromen zijn georganiseerd en welke mogelijkheden er zijn voor gescheiden inzameling of recycling.
Aanbeveling: voer praktijkonderzoek uit naar afvalstromen, afvalscheiding en inzamelprocessen van incontinentiemateriaal binnen zorginstellingen, inclusief knelpunten en kansen voor duurzamere verwerking.
De aanbevelingen voor deze categorie zijn opgesteld in juni 2026 en voor het laatst herzien in juni 2026. Ze zijn gebaseerd op de meest actuele onderzoeksinzichten zoals opgenomen in de kennisbank van Zorg Inkoop Netwerk Nederland.
Ben jij onderzoeker of heb je een onderzoek laten uitvoeren op het gebied van medische hulpmiddelen dat nog niet in de kennisbank staat? Laat het ons weten.
Laryngoscoop
Neem naast klimaatimpact ook andere milieu-indicatoren mee
Er is nog beperkt inzicht in de milieu-impact van laryngoscopen over de gehele levenscyclus. Waar milieu-impact wordt onderzocht, ligt de focus vaak op klimaatimpact (CO₂), terwijl andere relevante aspecten zoals watergebruik, grondstoffengebruik en toxiciteit minder aandacht krijgen.
Aanbeveling: voer vervolgonderzoek uit waarin meerdere milieu-indicatoren worden meegenomen, zodat een bredere duurzaamheidsafweging mogelijk wordt.
Vergelijk verschillende typen laryngoscopen over de volledige levenscyclus
Voor wegwerp-, semi-herbruikbare en herbruikbare (video)laryngoscopen ontbreken volledige en onderling vergelijkbare levenscyclusanalyses, waardoor het lastig is om goed onderbouwde keuzes te maken.
Aanbeveling: werk vergelijkende analyses uit waarin verschillende typen laryngoscopen over de gehele levenscyclus worden meegenomen, inclusief productie, gebruik, reiniging en afvalfase.
Voer praktijkpilots uit naar hergebruik van laryngoscopen
Veel voorgestelde oplossingen voor hergebruik zijn nog beperkt in de praktijk onderzocht. Daardoor is nog onvoldoende bekend hoe verschillende methoden voor reiniging, desinfectie en sterilisatie, logistieke processen en organisatorische keuzes uitpakken in de dagelijkse zorgpraktijk. Ook is onduidelijk welke effecten deze hebben op milieu-impact, werkprocessen en toepasbaarheid.
Aanbeveling: voer praktijkpilots uit binnen zorginstellingen waarin verschillende methoden voor reiniging, desinfectie en sterilisatie, de logistieke inrichting en organisatorische randvoorwaarden worden onderzocht. Meet daarbij onder andere effecten op energie- en watergebruik, afvalstromen, doorlooptijden, werkdruk en gebruikservaring.
Onderzoek recycling- en verwerkingsmogelijkheden van materialen
Laryngoscopen bevatten verschillende materialen, waaronder metalen, kunststoffen en elektronica. De mogelijkheden voor hoogwaardige verwerking na gebruik zijn nog beperkt in beeld en worden vaak niet systematisch vergeleken met huidige verwerkingsroutes zoals verbranding.
Aanbeveling: onderzoek mogelijkheden voor recycling of materiaalterugwinning en vergelijk deze met de huidige praktijk.
Onderzoek ontwerpstrategieën voor meer circulaire laryngoscopen
Met name videolaryngoscopen bestaan uit meerdere materialen en geïntegreerde elektronica, wat hergebruik, demontage en hoogwaardige verwerking kan bemoeilijken. De invloed van ontwerpkeuzes op circulariteit is nog beperkt uitgewerkt.
Aanbeveling: verken ontwerpstrategieën die hergebruik, reparatie en recycling vergemakkelijken, zoals modulariteit en alternatieve materiaalkeuzes.
Bestudeer langetermijneffecten van circulaire systemen
De effecten van overstappen naar herbruikbare of circulaire systemen op langere termijn, zoals op logistiek, kosten, betrouwbaarheid en gebruik, zijn nog beperkt onderzocht.
Aanbeveling: volg implementaties over langere tijd om inzicht te krijgen in structurele effecten binnen de praktijk.
De aanbevelingen voor deze categorie zijn opgesteld in juni 2026 en voor het laatst herzien in augustus 2026. Ze zijn gebaseerd op de meest actuele onderzoeksinzichten zoals opgenomen in de kennisbank van Zorg Inkoop Netwerk Nederland.
Ben jij onderzoeker of heb je een onderzoek laten uitvoeren op het gebied van medische hulpmiddelen dat nog niet in de kennisbank staat? Laat het ons weten.
Niet-steriele handschoenen
Valideer nieuwe materiaal- en productinnovaties
Er worden nieuwe materialen en productinnovaties ontwikkeld om de milieu-impact van niet-steriele handschoenen te verlagen. De milieuwinst en praktische toepasbaarheid van deze innovaties zijn echter nog beperkt onafhankelijk onderzocht.
Aanbeveling: voer vergelijkend onderzoek uit naar nieuwe materiaal- en productinnovaties, waarbij zowel milieu-impact als functionaliteit, veiligheid en toepasbaarheid in de zorg worden beoordeeld.
Onderzoek effectieve strategieën voor passend handschoengebruik
Niet-steriele handschoenen worden niet altijd gebruikt op basis van een bewuste risicoafweging. Factoren zoals kennis, gewoonten, risicoperceptie en inrichting van zorgprocessen kunnen het gebruik beïnvloeden. Tegelijkertijd is het belangrijk dat vermindering van handschoengebruik niet ten koste gaat van infectiepreventie en patiëntveiligheid.
Aanbeveling: onderzoek welke factoren passend handschoengebruik beïnvloeden en welke interventies (zoals educatie, richtlijnen of gedragsgerichte aanpakken) effectief zijn om onnodig gebruik te verminderen, met behoud van goede handhygiëne en infectiepreventie.
Analyseer praktijkvariatie tussen zorgsetting
Huidige studies zijn vaak uitgevoerd in specifieke ziekenhuisafdelingen en geven beperkt inzicht in andere settings.
Aanbeveling: onderzoek gebruik, verspilling en optimalisatie van handschoenen in verschillende zorgcontexten (VVT, GGZ, eerstelijnszorg) om generaliseerbare inzichten te verkrijgen.
Onderzoek langetermijneffecten van interventies
Er zijn aanwijzingen dat interventies, zoals educatie en bewustwording rondom handschoengebruik, kunnen leiden tot veranderingen in gedrag en gebruik in de praktijk. Het is echter nog beperkt onderzocht in hoeverre deze veranderingen op langere termijn behouden blijven en hoe ze zich ontwikkelen binnen zorgorganisaties.
Aanbeveling: voer longitudinaal onderzoek uit naar de effecten van interventies gericht op passend handschoengebruik, om inzicht te krijgen in de duurzaamheid van gedragsverandering en de impact op milieu, kosten en infectiepreventie op de langere termijn.
De aanbevelingen voor deze categorie zijn opgesteld in juni 2026 en voor het laatst herzien in augustus 2026. Ze zijn gebaseerd op de meest actuele onderzoeksinzichten zoals opgenomen in de kennisbank van Zorg Inkoop Netwerk Nederland.
Ben jij onderzoeker of heb je een onderzoek laten uitvoeren op het gebied van medische hulpmiddelen dat nog niet in de kennisbank staat? Laat het ons weten.
OK-jassen
Vergelijk verschillende typen steriele OK-jassen
Er zijn al levenscyclusanalyses beschikbaar voor steriele OK-jassen. Deze richten zich vooral op de vergelijking tussen herbruikbare en disposable varianten, terwijl verschillen tussen materialen en productontwerpen nog beperkt zijn onderzocht.
Aanbeveling: voer vergelijkend LCA-onderzoek uit naar verschillende typen steriele OK-jassen, zodat de invloed van materiaalkeuze, ontwerp en gebruiksduur op de milieu-impact beter inzichtelijk wordt.
Neem naast klimaatimpact ook andere milieu-indicatoren mee
Onderzoek naar steriele OK-jassen richt zich vaak op CO₂-uitstoot, terwijl ook andere milieuaspecten, zoals watergebruik, energiegebruik, grondstoffengebruik en afvalproductie, relevant zijn voor een integrale duurzaamheidsafweging.
Aanbeveling: voer vervolgonderzoek uit waarin naast klimaatimpact ook andere milieu-indicatoren worden meegenomen, zodat verschillende typen steriele OK-jassen breder met elkaar kunnen worden vergeleken.
Valideer praktijkaannames rondom hergebruik en levensduur
De uitkomsten van studies naar herbruikbare OK-jassen zijn sterk afhankelijk van aannames over levensduur en aantal gebruikscycli, die in de praktijk kunnen afwijken.
Aanbeveling: doe praktijkgericht onderzoek naar het daadwerkelijke aantal hergebruikscycli, uitval en gebruikspatronen van OK-jassen binnen zorginstellingen.
Onderzoek de impact van reiniging en sterilisatieprocessen
Bij herbruikbare OK-jassen verschuift een deel van de milieu-impact naar wassen en sterilisatie, maar deze processen zijn nog beperkt in detail onderzocht.
Aanbeveling: analyseer de milieu-impact van verschillende reinigings- en sterilisatiescenario’s (bijvoorbeeld centrale versus decentrale verwerking), en bepaal de invloed hiervan op de totale impact per gebruik.
Vergelijk materiaalkeuzes en alternatieve textielsoorten
OK-jassen worden gemaakt van verschillende materialen, zoals katoen en synthetische vezels, die elk een andere milieu-impact en levensduur hebben.
Aanbeveling: onderzoek de milieu-impact van verschillende materiaalsoorten en mogelijke alternatieven (zoals nieuwe of biobased vezels), inclusief de invloed van mengmaterialen op hergebruik en recycling.
Onderzoek acceptatie en gebruikservaring van herbruikbare OK-jassen
De implementatie van duurzamere alternatieven wordt mede bepaald door acceptatie door zorgprofessionals, waarbij factoren zoals comfort, veiligheid en gebruiksgemak een rol spelen.
Aanbeveling: voer gebruikersonderzoek uit naar de ervaren kwaliteit, veiligheid en acceptatie van herbruikbare OK-jassen, en identificeer welke factoren deze beïnvloeden.
Neem sociale duurzaamheid in de productieketen mee
De productie van textiel kan gepaard gaan met sociale risico’s in de keten, die vaak buiten beschouwing blijven in milieu-analyses.
Aanbeveling: voer ketenonderzoek uit naar de sociale impact van verschillende typen OK-jassen, bijvoorbeeld gericht op arbeidsomstandigheden en herkomst van grondstoffen, en combineer dit waar mogelijk met milieu-analyses.
De aanbevelingen voor deze categorie zijn opgesteld in juni 2026 en voor het laatst herzien in augustus 2026. Ze zijn gebaseerd op de meest actuele onderzoeksinzichten zoals opgenomen in de kennisbank van Zorg Inkoop Netwerk Nederland.
Ben jij onderzoeker of heb je een onderzoek laten uitvoeren op het gebied van medische hulpmiddelen dat nog niet in de kennisbank staat? Laat het ons weten.
OK-mutsen
Onderzoek de invloed van gebruiksaannames op de milieu-impact
De uitkomsten van LCA’s zijn sterk afhankelijk van aannames over gebruik (bijv. aantal hergebruikscycli, wasfrequentie, transport).
Aanbeveling: voer een scenario-analyse uit waarin verschillende gebruikssituaties worden doorgerekend (bijv. laag vs. hoog hergebruik, centrale vs. decentrale reiniging), om te bepalen wanneer een herbruikbare OK-muts daadwerkelijk duurzamer is.
Verzamel praktijkdata over gebruik en hergebruik van OK-mutsen
Er is weinig inzicht in hoe OK-mutsen in de praktijk daadwerkelijk worden gebruikt en hergebruikt.
Aanbeveling: voer een praktijkstudie uit binnen één of meerdere zorginstellingen naar gebruikspatronen, levensduur, verlies en uitval van OK-mutsen, en gebruik deze data als input voor milieuberekeningen.
Neem meerdere milieu-indicatoren mee in duurzaamheidsanalyses
Onderzoek richt zich vaak op CO₂-uitstoot, terwijl andere impactcategorieën ook relevant zijn.
Aanbeveling: voer een LCA uit waarin naast CO₂ ook andere indicatoren worden meegenomen (bijv. watergebruik, toxiciteit, grondstoffengebruik), en vergelijk hoe deze uitkomsten verschillen tussen typen OK-mutsen.
Analyseer kosten en duurzaamheid in samenhang
Er is nog beperkt inzicht in de gecombineerde impact van kosten en milieu-effecten.
Aanbeveling: Aanbeveling: voer een integrale analyse uit (bijv. total cost of ownership) waarin aanschaf, gebruik, reiniging en afvalverwerking worden gecombineerd met milieu-impact.
De aanbevelingen voor deze categorie zijn opgesteld in juni 2026 en voor het laatst herzien in augustus 2026. Ze zijn gebaseerd op de meest actuele onderzoeksinzichten zoals opgenomen in de kennisbank van Zorg Inkoop Netwerk Nederland.
Ben jij onderzoeker of heb je een onderzoek laten uitvoeren op het gebied van medische hulpmiddelen dat nog niet in de kennisbank staat? Laat het ons weten.
Speculum
Voer vervolgonderzoek uit naar de totale milieu-impact van verschillende type vaginale specula
De beschikbare onderzoeken richten zich vooral op CO₂-uitstoot. Daardoor blijft nog onduidelijk hoe eenmalige en herbruikbare specula zich tot elkaar verhouden op andere relevante milieuaspecten, zoals watergebruik, grondstoffengebruik en afvalproductie.
Aanbeveling: onderzoek de volledige milieu-impact van verschillende typen specula door naast klimaatimpact ook andere milieu-indicatoren mee te nemen, zodat een bredere duurzaamheidsafweging mogelijk wordt.
Onderzoek het daadwerkelijke effect van reiniging, sterilisatie en hergebruik in de praktijk
De milieuvoordelen van herbruikbare specula hangen sterk samen met aannames over sterilisatieprocessen, energie- en watergebruik en het aantal keer dat een speculum daadwerkelijk wordt hergebruikt. Die aannames zijn contextafhankelijk en kunnen per instelling verschillen.
Aanbeveling: voer praktijkonderzoek uit naar CSA-processen, energie- en waterverbruik, uitval van instrumenten en het feitelijke aantal hergebruikscycli, zodat beter inzicht ontstaat in de werkelijke milieu-impact van herbruikbare specula.
Toets herbruikbare vaginale specula in verschillende zorgsettings
De huidige studies zijn uitgevoerd in specifieke settings, voornamelijk ziekenhuizen, en geven beperkt inzicht in hoe herbruikbare specula functioneren in andere zorgcontexten. Factoren zoals logistiek, werkprocessen, beschikbaarheid en organisatie van sterilisatie kunnen sterk verschillen tussen instellingen.
Aanbeveling: onderzoek de implementatie van herbruikbare specula in verschillende zorgsettings, zoals ziekenhuizen, zelfstandige behandelcentra en huisartsenzorg, om inzicht te krijgen in randvoorwaarden voor succesvolle toepassing.
Onderzoek patiëntperspectief en milieu-impact in samenhang
Er is informatie beschikbaar over comfortverschillen tussen typen specula, maar die staat nog grotendeels los van milieugegevens. Voor duurzame inkoop en gebruikskeuzes is het relevant om patiëntperspectief en milieu-impact gezamenlijk te beoordelen.
Aanbeveling: onderzoek hoe patiëntvoorkeuren, ervaren comfort en milieu-impact zich tot elkaar verhouden, zodat duurzame keuzes beter kunnen worden onderbouwd.
Onderzoek welke factoren de acceptatie van duurzame vaginale specula beïnvloeden
De ervaring van een speculum wordt niet alleen bepaald door het materiaal, maar mogelijk ook door factoren zoals temperatuur, maatvoering, ervaring van de zorgverlener en de wijze waarop patiënten worden geïnformeerd. Het is nog onvoldoende duidelijk welke factoren bepalend zijn voor de acceptatie van duurzamere alternatieven.
Aanbeveling: onderzoek welke product- en gebruikskenmerken bijdragen aan de acceptatie van herbruikbare of andere duurzamere specula, zodat verbeteringen gericht kunnen worden ingezet.
Onderzoek de langetermijneffecten van een grotere inzet van herbruikbare vaginale specula
Er zijn aanwijzingen dat herbruikbare specula kunnen leiden tot CO₂-reductie en kostenbesparing, maar de effecten op logistiek, beschikbaarheid, gebruik, vervanging en borging zijn nog beperkt onderzocht.
Aanbeveling: volg zorginstellingen over langere tijd om inzicht te krijgen in de milieu-, kosten- en organisatie-effecten van een grotere inzet van herbruikbare specula.
De aanbevelingen voor deze categorie zijn opgesteld in juni 2026 en voor het laatst herzien in augustus 2026. Ze zijn gebaseerd op de meest actuele onderzoeksinzichten zoals opgenomen in de kennisbank van Zorg Inkoop Netwerk Nederland.
Ben jij onderzoeker of heb je een onderzoek laten uitvoeren op het gebied van medische hulpmiddelen dat nog niet in de kennisbank staat? Laat het ons weten.
Spuiten zonder naald
Ontwikkel een volledige LCA voor spuiten in de Nederlandse zorgcontext
Voor spuiten (zonder naald) ontbreken grotendeels contextspecifieke LCA’s, met name binnen de Nederlandse zorgpraktijk.
Aanbeveling: ontwikkel LCA’s voor relevante varianten (zoals handmatig gevulde en voorgevulde spuiten) en valideer de aannames met praktijkdata uit ziekenhuizen.
Breng het gebruiksproces en gedrag van zorgpersoneel beter in kaart
Niet alleen het product, maar ook het gebruik in de praktijk bepaalt de uiteindelijke impact. Gedrag, werkprocessen en protocollen kunnen leiden tot onnodig gebruik of het weggooien van ongebruikte spuiten.
Aanbeveling: voer observatie- en workflowonderzoek uit naar het daadwerkelijke gebruik van spuiten en identificeer gedrags- en procesinterventies die verspilling kunnen beperken.
Breng afvalstromen en end-of-life scenario’s beter in kaart
De verwerking van spuiten na gebruik is een belangrijke factor in de milieu-impact, maar in de praktijk vaak onvoldoende inzichtelijk. Afvalscheiding en verwerkingsmethoden verschillen per instelling.
Aanbeveling: onderzoek hoe afvalstromen rondom spuiten daadwerkelijk verlopen en welke mogelijkheden er zijn voor betere scheiding, verwerking en eventuele recycling.
Onderzoek materiaalgebruik en ontwerpoptimalisatie van de spuit
Spuiten bestaan uit meerdere materialen en componenten, en ook de verpakking draagt bij aan de totale impact. Daarnaast kan het ontwerp invloed hebben op zowel gebruik als afvalverwerking.
Aanbeveling: onderzoek mogelijkheden voor materiaalreductie, ontwerpoptimalisatie en alternatieve materialen, en analyseer de effecten hiervan op milieu-impact en recyclebaarheid.
Onderzoek implementatie en toepasbaarheid van duurzame alternatieven in de praktijk
Potentiële oplossingen, zoals andere vulprocessen of systeemaanpassingen, zijn nog beperkt getoetst in de dagelijkse praktijk van zorginstellingen.
Aanbeveling: voer praktijkgericht onderzoek uit naar de implementatie van duurzame alternatieven, inclusief randvoorwaarden zoals veiligheid, werkprocessen en organisatie.
De aanbevelingen voor deze categorie zijn opgesteld in juni 2026 en voor het laatst herzien in augustus 2026. Ze zijn gebaseerd op de meest actuele onderzoeksinzichten zoals opgenomen in de kennisbank van Zorg Inkoop Netwerk Nederland.
Ben jij onderzoeker of heb je een onderzoek laten uitvoeren op het gebied van medische hulpmiddelen dat nog niet in de kennisbank staat? Laat het ons weten.
Verpakking/materiaal
Onderzoek hoogwaardige recycling van blue wraps
Blue wraps bestaan uit polypropyleen en kunnen mogelijk worden verwerkt tot nieuwe producten.
Aanbeveling: onderzoek welke medische of facilitaire producten gemaakt kunnen worden van gerecyclede blue wraps en welke kwaliteits- en veiligheidseisen hiervoor gelden.
Ontwikkel beoordelingscriteria voor medische hulpmiddelen van gerecyclede materialen
Steeds meer medische hulpmiddelen worden (deels) vervaardigd uit gerecyclede kunststoffen. Het is nog onduidelijk welke kwaliteitseisen en duurzaamheidscriteria hiervoor het meest geschikt zijn.
Aanbeveling: ontwikkel een beoordelingskader waarmee medische hulpmiddelen van gerecyclede materialen kunnen worden beoordeeld op kwaliteit, veiligheid, circulariteit en milieu-impact.
Vergelijk recyclebare alternatieven voor huidige instrumentverpakkingen
Aanbeveling: onderzoek welke veelgebruikte instrumentverpakkingen kunnen worden vervangen door verpakkingen van één materiaalsoort (mono-materiaal) waardoor recycling eenvoudiger wordt.
Verbeter recycle-informatie op medische verpakkingen
Aanbeveling: onderzoek welke vorm van materiaal- en recyclelabels zorgprofessionals het beste ondersteunt bij correcte afvalscheiding.
Vergelijk blue wrap en sterilisatiecontainers in verschillende zorgsettings en gebruiksscenario's
Blue wrap en herbruikbare sterilisatiecontainers zijn beide veelgebruikte systemen voor steriele verpakking van chirurgische instrumenten. Er is nog beperkt inzicht in hoe de milieu-impact van beide systemen verschilt onder uiteenlopende gebruiksomstandigheden.
Aanbeveling: vergelijk de milieu-impact van blue wrap en herbruikbare sterilisatiecontainers in verschillende zorgsettings en gebruiksscenario's, zoals variaties in transport, reiniging, levensduur en gebruiksfrequentie.
Onderzoek randvoorwaarden voor invoering van herbruikbare sterilisatiecontainer
Herbruikbare sterilisatiecontainers vormen voor sommige instrumentensets een mogelijk alternatief voor blue wrap. Het is nog onvoldoende duidelijk onder welke organisatorische, logistieke en praktische voorwaarden deze containers succesvol kunnen worden toegepast.
Aanbeveling: onderzoek welke organisatorische, logistieke en praktische randvoorwaarden nodig zijn voor een succesvolle invoering van herbruikbare sterilisatiecontainers in verschillende zorginstellingen.
De aanbevelingen voor deze categorie zijn opgesteld in juli 2026 en voor het laatst herzien in juli 2026. Ze zijn gebaseerd op de meest actuele onderzoeksinzichten zoals opgenomen in de kennisbank van Zorg Inkoop Netwerk Nederland.
Ben jij onderzoeker of heb je een onderzoek laten uitvoeren op het gebied van medische hulpmiddelen dat nog niet in de kennisbank staat? Laat het ons weten.
Proces/beleid
Optimaliseer instrumentensets op basis van daadwerkelijk gebruik
Veel instrumenten worden standaard gesteriliseerd zonder tijdens de ingreep te worden gebruikt.
Aanbeveling: onderzoek welke instrumenten structureel ongebruikt blijven en ontwikkel een methode om instrumentensets te verkleinen zonder de klinische inzetbaarheid te beperken.
Onderzoek de implementatie van tray-optimalisatie in de praktijk
Het aanpassen van instrumentensets heeft gevolgen voor werkprocessen, logistiek en sterilisatie.
Aanbeveling: onderzoek hoe operatiekamers, de Centrale Sterilisatie Afdeling (CSA) en andere betrokken afdelingen kunnen samenwerken bij het implementeren en borgen van geoptimaliseerde instrumentensets.
Onderzoek optimale vervangingstermijnen van infuus- en monitoringsets
Een langere gebruiksduur van infuus- en monitoringsets kan mogelijk leiden tot minder afval.
Aanbeveling: onderzoek of verlenging van vervangingstermijnen veilig toepasbaar is in verschillende patiëntgroepen, afdelingen en zorgsettings.
Onderzoek verspilling van ongebruikte medische hulpmiddelen
In restafvalstromen worden ongebruikte medische hulpmiddelen aangetroffen die nooit bij de patiënt zijn ingezet. Dit wijst mogelijk op verspilling in logistiek, voorraadbeheer, samenstelling van sets of werkprocessen.
Aanbeveling: onderzoek op welk moment in het zorgproces ongebruikte medische hulpmiddelen afvallen en welke aanpassingen in logistiek, voorraadbeheer of samenstelling van procedurepakketten verspilling kunnen verminderen.
Onderzoek duurzamere verwerking van vloeistofhoudend medisch afval
Een deel van het ziekenhuisafval bestaat uit spuiten, infuuszakken en andere hulpmiddelen met restvloeistoffen. Deze reststromen bemoeilijken afvalscheiding en recycling.
Aanbeveling: onderzoek hoe vloeistofhoudende medische hulpmiddelen veiliger en duurzamer kunnen worden verwerkt en welke aanpassingen in werkprocessen of afvalstromen hiervoor nodig zijn.
Onderzoek circulaire afvalstromen voor medische hulpmiddelen
De literatuur laat zien dat circulariteit in zorgafvalmanagement nog weinig praktisch is uitgewerkt.
Aanbeveling: onderzoek hoe gesloten afvalstromen voor specifieke medische hulpmiddelen kunnen worden ingericht, inclusief logistiek, regelgeving en kosten.
Ontwikkel meetbare indicatoren voor duurzame hulpmiddeleninkoop
Er is behoefte aan betere kaders om duurzaamheid, kosten en afvalstromen samen te beoordelen.
Aanbeveling: ontwikkel een beoordelingskader waarmee studenten of onderzoekers medische hulpmiddelen kunnen vergelijken op afval, herbruikbaarheid, recyclebaarheid en kosten.
Onderzoek welke kunststofstromen op de operatiekamer het grootste circulaire potentieel hebben
Niet alle kunststofproducten op de operatiekamer zijn even geschikt voor hergebruik of recycling.
Aanbeveling: onderzoek welke kunststofproducten en verpakkingen op de operatiekamer de grootste kansen bieden voor hoogwaardige recycling of andere circulaire toepassingen.
Onderzoek hoe medische hulpmiddelen beter kunnen worden ontworpen voor recycling
Veel medische hulpmiddelen en verpakkingen bestaan uit meerdere materialen of zijn zo ontworpen dat recycling na gebruik moeilijk of onmogelijk is.
Aanbeveling: onderzoek welke ontwerpkenmerken recycling van medische hulpmiddelen belemmeren en hoe producten en verpakkingen circulair kunnen worden ontworpen.
De aanbevelingen voor deze categorie zijn opgesteld in juli 2026 en voor het laatst herzien in juli 2026. Ze zijn gebaseerd op de meest actuele onderzoeksinzichten zoals opgenomen in de kennisbank van Zorg Inkoop Netwerk Nederland.
Ben jij onderzoeker of heb je een onderzoek laten uitvoeren op het gebied van medische hulpmiddelen dat nog niet in de kennisbank staat? Laat het ons weten.
