Klimaatimpact van het reinigingsproces van instrumentarium in Nederlandse huisartsenpraktijken
Inhoudsopgave
Aanleiding
Het Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG) herziet de richtlijn Infectiepreventie in de huisartsen- en verloskundigenpraktijk. In dat kader heeft onderzoeks- en adviesbureau CE Delft onderzocht wat de klimaatimpact is van verschillende manieren om herbruikbaar instrumentarium te bewaren, reinigen, desinfecteren en steriliseren in huisartsenpraktijken.
Dit onderzoek is relevant voor het duurzaam inkopen van medische hulpmiddelen. Het laat zien dat niet alleen de productie van het hulpmiddel bepalend is voor de CO₂-uitstoot, maar ook de manier waarop het wordt gebruikt en gereinigd. Het gaat hierbij om herbruikbaar instrumentarium zoals pincetten en vaginale specula. Deze zijn belangrijk binnen eerstelijnszorg en kleinschalige zorginstellingen.
Resultaten
De klimaatimpact van het volledige reinigingsproces in een huisartsenpraktijk met gemiddeld 50 gebruikte instrumenten per week bedraagt tussen de 300 en 1.000 kg CO₂-eq. per jaar (≈ 0,10–0,40 kg CO₂-eq. per instrument).
Belangrijkste inzichten:
- Belading: om de dag reinigen leidt tot een lagere klimaatimpact dan dagelijks reinigen, doordat sterilisatieapparatuur beter gevuld wordt.
- Bewaren maakt verschil: droog bewaren heeft een lagere klimaatimpact dan nat bewaren, vooral als in meerdere spreekkamers bewaarbakken met reinigingsmiddel worden gebruikt.
- Proceskeuze: handmatig reinigen + autoclaaf en medische vaatwasser + autoclaaf1 hebben een vergelijkbare klimaatimpact.
- Externe CSA: sterilisatie bij een externe Centrale Sterilisatie Afdeling (CSA) heeft alleen een vergelijkbare impact als het transport van instrumenten van meerdere praktijken wordt gecombineerd; individueel transport zorgt voor een hogere uitstoot.
Praktische toepasbaarheid
Beperkingen
- De analyse bevat onzekerheden in aannames over elektriciteitsverbruik van apparaten en de exacte samenstelling van reinigingsmiddelen.
- Productie van kapitaalgoederen (zoals de medische vaatwasser of autoclaaf) is niet meegenomen.
- Resultaten zijn gebaseerd op gemiddelde praktijkscenario’s en kunnen per praktijk verschillen.
1 Een autoclaaf is een drukvat dat door middel van verzadigde stoom onder hoge druk materialen steriliseert, waarbij temperaturen boven het kookpunt (vaak 121°C - 134°C) worden bereikt om bacteriën, virussen en sporen te doden, vergelijkbaar met een hogedrukpan.
Disclaimer
De inzichten op deze pagina zijn bedoeld als praktische handreiking voor het maken van duurzamere inkoop en gebruik van medische hulpmiddelen. Hoe ze worden toegepast, verschilt per organisatie en situatie en vraagt altijd om maatwerk. De informatie is deels samengesteld met behulp van AI en vervolgens gecontroleerd door inhoudelijke deskundigen. Heb jij opmerkingen of suggesties over bovenstaande informatie? Laat het ons weten via de button in onderstaand contactblok.