UMC Utrecht onderzoekt verspilling van RTA-spuiten op de IC

Bronvermelding: Van Gelder TG, Lalmohamed A, Dorst-Mooiman KD, Dekker JC, Schinkel MJ, Sikma MA, e.a. Drug waste of ready-to-administer syringes in the intensive care unit: Aseptically prepared syringes versus prefilled sterilized syringes. European Journal of Pharmaceutical Sciences. 1 december 2023;191:106590

Op de IC worden grote aantallen ready-to-administer¹(RTA)-spuiten gebruikt voor intraveneuze toediening. Deze spuiten worden vaak aseptisch² bereid in de ziekenhuisapotheek en hebben een beperkte houdbaarheid (max. 31 dagen). Om altijd beschikbaarheid te garanderen, worden ze in grote hoeveelheden geproduceerd, wat leidt tot een aanzienlijke verspilling door verlopen houdbaarheid. Spuiten zonder naald staan op plek 1 op de UMCNL-shortlist van medische wegwerpartikelen met de grootste milieu-impact.

Dit onderzoek laat zien hoe keuzes rondom het type spuit (aseptisch bereid vs. voorgevulde, gesteriliseerde spuiten) directe invloed hebben op verspilling.

Het onderzoek analyseerde over een periode van bijna 8 jaar het aantal verspilde RTA-spuiten op een IC met 32 bedden van het UMC Utrecht.

Belangrijkste bevindingen: 

• Bij aseptisch bereide RTA-spuiten lag de verspilling tussen 20–31%, afhankelijk van de gehanteerde quarantainetijd. Een langere quarantainetijd (3 of 7 dagen kwaliteitscontrole) verkort de effectieve gebruikstijd en verhoogt de verspilling³.
• Na introductie van voorgevulde, gesteriliseerde RTA-spuiten (PFSS) daalde de verspilling in de interventiegroep naar 5%.
• De controlegroep (geen PFSS) liet géén vergelijkbare daling zien.
• De lagere verspilling bij PFSS hangt samen met de langere houdbaarheid (18 maanden) en het ontbreken van een ziekenhuisgebonden quarantainetijd, waardoor spuiten over langere perioden inzetbaar blijven.

• Het onderzoek is uitgevoerd in één academisch ziekenhuis (UMC Utrecht).
• Alleen transactie- en afvaldata van spuiten zijn meegenomen; andere beïnvloedende factoren zijn niet geanalyseerd.
• De PFSS-periode was relatief kort (10 maanden), wat statistische zekerheid beperkt.

¹ Ready To Administer (RTA) betekent letterlijk "klaar voor toediening" en verwijst in de medische context naar medicijnen die al zijn opgelost, verdund en voorgevuld in een steriele spuit, zodat ze direct door een zorgverlener (of soms patiënt) kunnen worden gebruikt zonder extra voorbereiding, wat tijd bespaart en de veiligheid verhoogt.

² Aseptisch bereiden is een strikte werkwijze in de farmacie en geneeskunde om steriele producten te maken vanuit steriele grondstoffen, waarbij sterilisatie van de eindverpakking niet mogelijk is, waardoor de kans op besmetting met micro-organismen (bacteriën, virussen, etc.) tijdens het bereidingsproces geminimaliseerd wordt door het gebruik van speciale apparatuur.

³ Een langere quarantainetijd verkort de effectieve gebruiksperiode van de spuiten binnen de totale houdbaarheid van 31 dagen, waardoor de kans op verlopen spuiten toeneemt. Bij een quarantainetijd van 7 dagen liep de verspilling van aseptisch bereide RTA-spuiten op tot circa 31%.

Bekijk onze aanbevelingen

De inzichten op deze pagina zijn bedoeld als praktische handreiking voor het maken van duurzamere inkoop en gebruik van medische hulpmiddelen. Hoe ze worden toegepast, verschilt per organisatie en situatie en vraagt altijd om maatwerk. De informatie is deels samengesteld met behulp van AI en vervolgens gecontroleerd door inhoudelijke deskundigen. Heb jij opmerkingen of suggesties over bovenstaande informatie? Laat het ons weten via de button in onderstaand contactblok.