Bravis ziekenhuis onderzoekt langer gebruik van infuus- en monitoringssets op de intensive care
Inhoudsopgave
Selecteer een item
Aanleiding
Op de intensive care worden veel eenmalige infuus-, perfusor- en monitoringssets gebruikt. Deze sets worden routinematig vervangen om infecties en technische problemen te voorkomen, maar iedere vervanging leidt ook tot extra materiaalgebruik, afval, kosten en verpleegkundige handelingen.
Richtlijnen adviseren een vervangingstermijn van vier tot zeven dagen. Toch hanteren veel zorginstellingen standaard een termijn van vier dagen. Eerder onderzoek1 liet zien dat een langere gebruiksduur mogelijk veilig is.
Het Bravis ziekenhuis onderzocht daarom wat het effect is van het verlengen van de standaard vervangingstermijn van vier naar zeven dagen. Het doel was om het gebruik van eenmalige kunststofproducten en de hoeveelheid afval te verminderen, zonder dat dit ten koste gaat van de patiëntveiligheid of de werking van de materialen.
Resultaten
Het onderzoek op de intensive care van het Bravis ziekenhuis onderzocht het effect van een aangepaste vervangingstermijn voor infuus- en invasieve monitoringssets (‘line replacement sets’ of vervangingssets). In 2021 werden de sets standaard iedere vier dagen vervangen. In 2022 werd de vervangingstermijn verlengd naar zeven dagen. In totaal werden 1.221 patiënten onderzocht: 636 in 2021 en 585 in 2022.
Effect van de langere vervangingstermijn
Uitkomst | Resultaat over 2022 |
| Bespaarde vervangingssets | 881 |
| Reductie gebruik eenmalige plastic vervangingssets | 62% |
| Afvalreductie kunststofafval | 182 kg |
| Tijdsbesparing verpleegkundige tijd | 96 uur2 |
| Berekende kostenbesparing | € 33.288 per jaar3 |
- Het aantal kathetergerelateerde bloedbaaninfecties daalde van 1,8 naar 0,7 per 1.000 katheterdagen, maar dit verschil was niet statistisch significant4.
- Bij de materiaaltesten werden geen afname van de vloeistofstroom, afwijkingen in het toegediende volume of relevante beschadigingen aan de infuuslijnen gevonden.
- Voor slechts 4 van de 20 gebruikte producten waren gegevens over de CO₂-voetafdruk beschikbaar. Daardoor konden de onderzoekers geen betrouwbare totale CO₂-reductie berekenen.
Onderzoek of een vervangingstermijn van zeven dagen mogelijk is
Bespreek met de intensive care, infectiepreventie, medische technologie en leveranciers of infuus-, perfusor- en invasieve monitoringssets langer kunnen worden gebruikt. Leg een aangepaste vervangingstermijn vast in protocollen en werkinstructies.
Neem materiaalgebruik, werktijd en kosten samen mee
Minder vervangingen besparen niet alleen infuus- en monitoringssets, maar ook aanvullende materialen en verpleegkundige tijd. Neem deze effecten mee bij het beoordelen van de financiële voordelen en duurzaamheid.
Wil je meer praktische informatie hierover lezen? Bekijk deze links:
Beperkingen
- Het onderzoek is uitgevoerd op één intensive care in een Nederlands ziekenhuis. De resultaten kunnen daardoor anders uitvallen in andere ziekenhuizen of zorgsettings.
- Het onderzoek had een retrospectieve voor-en-na-opzet. Hierdoor kunnen ook andere verschillen tussen 2021 en 2022 invloed hebben gehad op de resultaten.
- De patiëntengroepen verschilden op enkele punten. Zo was de opnameduur op de intensive care in 2022 korter en verschilde de verdeling van opnamespecialismen.
- Het aantal kathetergerelateerde bloedbaaninfecties was laag. Daardoor had het onderzoek mogelijk onvoldoende statistische kracht om kleine verschillen tussen beide perioden aan te tonen.
- Voor slechts 4 van de 20 gebruikte producten waren gegevens over de CO₂-voetafdruk beschikbaar. De totale CO₂-reductie kon daarom niet betrouwbaar worden berekend.
1 Het artikel verwijst naar de volgende onderzoeken: 1) van de Pol I, Roescher N, Rigter S, Noordzij PG. Prolonged use of intravenous administration sets on central line associated bloodstream infection, nursing workload and material use: A before-after study. Intensive and Critical Care Nursing. 1 oktober 2023;78:103446. 2) Rickard CM, Marsh NM, Larsen EN, McGrail MR, Graves N, Runnegar N, e.a. Effect of infusion set replacement intervals on catheter-related bloodstream infections (RSVP): a randomised, controlled, equivalence (central venous access device)–non-inferiority (peripheral arterial catheter) trial. The Lancet. 17 april 2021;397(10283):1447-58
2 De 96 uur tijdsbesparing is berekend over 881 vermeden vervangingen. De onderzoekers maten hoeveel tijd een vervanging gemiddeld kostte: centrale lijn: 10 minuten; arteriële lijn: 10 minuten; perifere infuuslijn: 3 minuten; PICC-lijn: 1 minuut. Alle vermeden handelingen samen kwamen uit op 96 verpleegkundige uren in één jaar.
3 De € 33.288 kostenbesparing bestaat uit minder gebruikte vervangingssets en aanvullende materialen en bespaarde verpleegkundige werktijd. Bij een vervanging worden bijvoorbeeld ook infuuszakken, verbindingslijnen, driewegkranen, spuiten, handschoenen, mondmaskers, absorberende matten en desinfectiemiddelen gebruikt. Vooral het grote aantal vermeden vervangingen maakt de totale besparing aanzienlijk. Het artikel geeft geen aparte uitsplitsing van de € 33.288 naar materiaalkosten en personeelskosten.
4 Een daling van 1,8 naar 0,7 infecties per 1.000 katheterdagen lijkt groot, maar was in dit onderzoek niet statistisch significant. Een groot verschil in cijfers is namelijk niet automatisch statistisch significant. Dit hangt ook af van het aantal infecties en het aantal onderzochte katheterdagen. Als het aantal infecties klein is, kan de onzekerheidsmarge groot zijn en kan niet met voldoende zekerheid worden uitgesloten dat het verschil door toeval is ontstaan.
Disclaimer
De inzichten op deze pagina zijn bedoeld als praktische handreiking voor het maken van duurzamere inkoop en gebruik van medische hulpmiddelen. Hoe ze worden toegepast, verschilt per organisatie en situatie en vraagt altijd om maatwerk. De informatie is deels samengesteld met behulp van AI en vervolgens gecontroleerd door inhoudelijke deskundigen. Heb jij opmerkingen of suggesties over bovenstaande informatie? Laat het ons weten via de button in onderstaand contactblok.