Levenscyclusanalyse van wegwerp sterilisatiewrap en herbruikbare sterilisatiecontainer

Voor het steriliseren van chirurgische instrumenten worden vaak wegwerp sterilisatieverpakkingen van polypropyleen (“blue wrap”) gebruikt. Deze verpakkingen worden na één keer gebruiken weggegooid. In de Verenigde Staten alleen wordt naar schatting 115 miljoen kilogram blue wrap per jaar weggegooid. 

Blue wrap wordt in grote volumes gebruikt en draagt daardoor structureel bij aan afval en CO₂-uitstoot. In de NFU Top-22 van medische disposables met de grootste milieu-impact, staat de blue wrap op plek 8 (wordt in de NFU aangeduid als ‘steriel inpakpapier’). 

Een alternatief voor blue wrap is een herbruikbare rigid sterilization container (RSC): een metalen container waarin instrumenten worden gesteriliseerd en wat meerdere keren kan worden gebruikt. 

Tot nu toe ontbrak een gedetailleerde levenscyclusanalyse (LCA) die de milieu-impact van beide sterilisatieverpakkingen met elkaar vergelijkt. Dit onderzoek analyseert daarom de volledige levenscyclus van: 

• wegwerp sterilisatiewrap (blue wrap)
• herbruikbare sterilisatiecontainer (RSC) 

De analyse omvat productie, transport, gebruik (wassen en steriliseren) en afvalverwerking.

Het onderzoek vergelijkt de twee verpakkingssystemen voor instrumentensets gedurende 5000 sterilisatiecycli¹. 

CO₂-voetafdruk (per 5000 cycli)² 

• Blue wrap (wanneer verbrand als ziekenhuisafval): 1869 kg CO₂ equivalent
• Blue wrap (wanneer gerecycled): 883 kg CO₂ equivalent
• Herbruikbare container (RSC): 270–285 kg CO₂ equivalent³

Herbruikbare container stoot 69–85% minder CO₂ uit. 

Belangrijkste milieubelasting per verpakking

Blue wrap 

• 88% van de milieu-impact ontstaat in de productiefase
• vooral door de productie van polypropyleen kunststof 

Rigid sterilization container 

• 93% van de impact ontstaat in de gebruiksfase
• vooral door energie, water en reinigingsmiddelen voor wassen en sterilisatie 

Break-even punt
De herbruikbare container wordt milieutechnisch gunstiger dan blue wrap na relatief weinig gebruik: 

• 67–98 sterilisatiecycli, afhankelijk van de gebruikte LCA-indicator⁴.  
• Gebruik van zonne-energie bij reiniging en sterilisatie: als deze processen draaien op stroom uit zonnepanelen, zijn de milieukosten van het containersysteem tot 74% lager dan wanneer je de gemiddelde Europese elektriciteitsmix gebruikt (een mix van fossiel, kernenergie en hernieuwbaar).

• De analyse is gebaseerd op één type sterilisatiecontainer en één type blue wrap. Resultaten kunnen verschillen bij andere producten, materialen of leveranciers.
• Voor verschillende stappen in de levenscyclus (zoals transport, energiegebruik en afvalverwerking) zijn gemiddelde waarden gebruikt. De werkelijke impact kan per ziekenhuis of land variëren.
• Het onderzoek gaat uit van een standaard instrumentenset en 5000 sterilisatiecycli. In de praktijk kunnen gebruikspatronen, reinigingsprocessen en levensduur van containers verschillen.

¹ Onderzoekers gaan ervan uit dat één container 5000 keer gebruikt kan worden.

² Onderzoekers hebben ook twee andere meetmethodes gebruikt. Ook met de andere LCA-meetmethodes blijft de conclusie hetzelfde: de herbruikbare container heeft een lagere milieu-impact dan blue wrap.•ReCiPe-indicator (effecten op gezondheid, ecosystemen en grondstoffen)◦Blue wrap: ±249 ReCiPe-punten◦Herbruikbare container (RSC): ±120 punten
→ ≈52% minder milieuschade•Eco-costs (kosten om milieuschade te voorkomen)◦Blue wrap: ±€236 eco-costs◦Herbruikbare container (RSC): ±€36 eco-costs
→ ≈84–85% lagere eco-costs.

³ De uitstoot van de container varieert omdat het onderzoek twee scenario’s voor het einde van de levensduur berekent: recycling van de metalen container (≈270 kg CO₂e) of stort (≈285 kg CO₂e).

⁴ In dit onderzoek zijn drie indicatoren gebruikt (CO₂-voetafdruk, ReCiPe en eco-costs). Omdat deze indicatoren verschillende aspecten van milieuschade meten, komt het moment waarop de container milieuvriendelijker wordt dan blue wrap uit tussen 67 en 98 sterilisatiecycli.

Bekijk onze aanbevelingen