Klimaatimpact herbruikbare en eenmalige specula
Inhoudsopgave
Aanleiding
Vaginale specula worden veel gebruikt binnen de gynaecologische zorg en zijn vrijwel altijd eenmalig. Dit leidt tot een continue stroom plastic afval en bijbehorende CO₂-uitstoot. CE Delft onderzocht daarom de klimaatimpact van herbruikbare versus eenmalige vaginale specula. De focus ligt op CO₂-uitstoot (kg CO₂-equivalent) over de volledige levenscyclus van het product.
Resultaten
CE Delft vergelijkt de klimaatimpact van:
- eenmalige kunststof specula (polymeer);
- herbruikbare metalen specula (RVS), inclusief reiniging en sterilisatie.
Belangrijkste resultaten:
- De productie van een metalen speculum veroorzaakt in eerste instantie meer CO₂-uitstoot, maar deze wordt terugverdiend door hergebruik. Het exacte omslagpunt is afhankelijk van de lokale praktijk (denk aan verschillen in sterilisatie-inrichting en energiegebruik tussen ziekenhuizen), maar dit aantal hergebruikscycli ligt volgens CE Delft in ieder geval binnen de normale technische levensduur van het instrument. Daarna is de CO₂-uitstoot van de herbruikbare speculum per gebruik lager dan bij de eenmalige kunststof specula.
- Bij een gemiddeld aantal hergebruikscycli is de totale CO₂-uitstoot van herbruikbare specula dus aanzienlijk lager dan die van eenmalige varianten.
- De grootste klimaatimpact bij herbruikbare specula zit in het reinigen en steriliseren (energie- en watergebruik). Deze impact is niet gekwantificeerd, omdat CSA-processen per instelling verschillen.
Praktische toepasbaarheid
Dit onderzoek laat zien dat de keuze voor herbruikbare specula een meetbare CO₂-reductie kan opleveren. Concrete handvatten:
Herbruikbaar als uitgangspunt
Overweeg herbruikbare specula bij aanbestedingen en herzie standaardassortimenten.
Kijk naar het hele systeem
De milieuwinst hangt sterk af van efficiënte reiniging en sterilisatie (volle belading, bestaande CSA-processen).
Beperkingen
- Het onderzoek richt zich uitsluitend op klimaatimpact (CO₂-equivalenten), andere milieu-effecten zijn niet meegenomen.
- De resultaten zijn gebaseerd op aannames over gebruiksfrequentie en sterilisatieprocessen, die per zorginstelling kunnen verschillen.
- Het onderzoek vergelijkt standaard eenmalige kunststof vaginale specula met herbruikbare metalen vaginale specula voor routinematig gynaecologisch onderzoek. Afwijkende modellen, materialen of specialistische toepassingen zijn niet meegenomen.
Disclaimer
De inzichten op deze pagina zijn bedoeld als praktische handreiking voor het maken van duurzamere inkoop en gebruik van medische hulpmiddelen. Hoe ze worden toegepast, verschilt per organisatie en situatie en vraagt altijd om maatwerk. De informatie is deels samengesteld met behulp van AI en vervolgens gecontroleerd door inhoudelijke deskundigen. Heb jij opmerkingen of suggesties over bovenstaande informatie? Laat het ons weten via de button in onderstaand contactblok.