Gewicht van dialyzers en impact op medisch afval
Inhoudsopgave
Aanleiding
Hemodialyse produceert grote hoeveelheden medisch afval. Per dialysesessie wordt een nieuwe dialyzer1 gebruikt. Dialysepatiënten ondergaan gemiddeld drie behandelingen per week, wat betekent dat één patiënt meer dan 150 dialyzers per jaar gebruikt. Hierdoor ontstaat een aanzienlijke afvalstroom.
Dit Poolse onderzoek richt zich op het gewicht en vulvolume2 van verschillende typen dialyzers. De auteurs laten zien dat deze producten onderling verschillen in gewicht. Bij een behandeling met een hoge gebruiksfrequentie kunnen kleine verschillen per product leiden tot een groot verschil in het totale afvalvolume.
De studie laat daarmee zien dat productkeuze directe invloed heeft op afvalvolume en kosten, zonder dat het behandelproces verandert. Het onderzoek verbindt productgewicht aan de mogelijke reductie van medische afvalmassa op nationale schaal.
Resultaten
De onderzoekers vergeleken verschillende typen dialyzers die worden gebruikt in Poolse dialysecentra. Uit de metingen blijkt dat:
- dialyzers met een vergelijkbare membraanoppervlakte onderling verschillen in gewicht;
- het verschil tussen de lichtste en zwaarste dialyzer circa 95 gram per stuk bedraagt.
Op het niveau van één behandeling lijkt dit verschil beperkt. Dialyse is echter een hoog-volume behandeling:
- per patiënt worden jaarlijks meer dan 150 dialyzers gebruikt;
- kleine verschillen per product stapelen zich daardoor snel op.
De auteurs berekenden dat wanneer op nationale schaal wordt gekozen voor lichtere dialyzers, dit kan leiden tot een reductie van ongeveer 17 miljoen kg medisch afval per jaar (in Polen). De resultaten laten daarmee zien dat kleine verschillen per product, bij frequent gebruik, kunnen leiden tot een substantiële impact op de totale afvalmassa.
Praktische toepasbaarheid
Het onderzoek laat zien dat er tussen merken en productlijnen aantoonbare gewichtsverschillen bestaan. Het gaat dus niet om een voorkeur voor een bepaald merk, maar om het objectief vergelijken van productspecificaties bij aanbesteding. De studie laat zien dat kleine verschillen per product bij hoog-volume gebruik leiden tot grote verschillen in totale afvalmassa.
Concrete handvatten:
Neem gewicht per dialyzer (in gram) op als vergelijkingscriterium in aanbestedingen of productevaluaties.
Vraag leveranciers om transparante productspecificaties, waaronder:
- gewicht per eenheid;
- vulvolume;
- materiaalopbouw.
Bereken intern het effect:
- aantal dialyses per jaar × gewichtsverschil per product;
- vertaal dit naar totale afvalmassa en afvalverwerkingskosten.
Bespreek met de dialyseafdeling of verschillende producten klinisch gelijkwaardig inzetbaar zijn.
Beperkingen
- Het onderzoek is uitgevoerd in dialysecentra in Polen, in Nederland worden mogelijk andere merken of types dialyzer gebruikt.
- Alleen gewicht en vulvolume zijn gemeten, geen volledige levenscyclusanalyse.
- Er is geen klinische vergelijking gemaakt tussen prestaties van dialyzers.
- Onderzoek aanvullende mogelijkheden om medisch afval binnen dialyse verder te reduceren.
1 Een dialyzer (ook wel kunstnier genoemd) is het filter dat wordt gebruikt bij hemodialyse.
2 Het vulvolume is de hoeveelheid vloeistof die nodig is om de dialyzer te vullen voordat de behandeling start. Een hoger vulvolume betekent dat er meer spoelvloeistof nodig is. Dit kan invloed hebben op het totale materiaal- en vloeistofgebruik per behandeling, het volume van het medisch afval na afloop, en logistiek en opslag. In dit onderzoek verschilt het vulvolume tussen typen dialyzers. Dit is een technisch productkenmerk dat kan worden meegenomen in productvergelijking.