Gebruik en verbruik van hulpmiddelen voor perioperatieve patiëntverwarming

Aanleiding

Perioperatieve1 patiëntverwarming is standaardzorg om hypothermie (onderkoeling) tijdens operaties te voorkomen. Hiervoor worden verschillende medische hulpmiddelen ingezet, waaronder forced-air warming (FAW) systemen, elektrische verwarmingssystemen, infuusverwarmers en bijbehorende wegwerpmaterialen zoals FAW-dekens. 

Hoewel deze hulpmiddelen klinisch effectief zijn, brengen zij ook materiaalkosten, afvalstromen en CO₂-impact met zich mee. Tot nu toe ontbrak transparantie over de directe kosten en het materiaalgebruik per patiënt. Dit onderzoek geeft inzicht in hoeveel en welke hulpmiddelen daadwerkelijk worden gebruikt, en waar grote verschillen bestaan tussen ziekenhuizen. 

Dit onderzoek richt zich specifiek op patiëntverwarming en de inzet van bijbehorende hulpmiddelen en (zorg)textiel in de OK.

Resultaten

Het onderzoek analyseerde 225 operatieve patiënttrajecten in vier Duitse ziekenhuizen met behulp van activity-based costing2

Belangrijkste bevindingen: 
  • Totale kosten patiëntverwarming: gemiddeld €12,29 per patiënt, met een bandbreedte van €3,52 tot €49,26.
  • Materiaalgebruik verschilt sterk per ziekenhuis:
  • 158 FAW-dekens (single-use) ingezet in drie van de vier ziekenhuizen
  • 309 katoenen dekens (herbruikbaar) gebruikt; iedere patiënt kreeg minimaal één voorverwarmde katoenen deken
  • Elektrische verwarmingssystemen in één ziekenhuis bij alle patiënten toegepast
  • Infuusverwarmingssets 13 keer gebruikt (beperkt toegepast)
  • Materiaalkosten3 maken gemiddeld 46% van de totale kosten uit, met een spreiding van 10% tot 65% per ziekenhuis.
  • Tijdsbesteding: van de totale tijd die aan patiëntverwarming wordt besteed, wordt het grootste deel uitgevoerd door verpleegkundigen (gemiddeld 9,9 minuten per patiënt). 

Het artikel laat zien dat ziekenhuizen dezelfde zorgvraag op uiteenlopende manieren invullen qua materiaalkeuze. Deze verschillen worden verklaard door lokale protocollen en het type hulpmiddel, niet door patiëntkenmerken.

Praktische toepasbaarheid

Vergelijk eenmalig en herbruikbaar

Het aandeel wegwerp FAW-dekens verschilt sterk per ziekenhuis. Dit biedt aanknopingspunten om herbruikbare alternatieven of aangepaste inzet te onderzoeken.

Stuur op standaardisatie

Grote kostenverschillen wijzen op gebrek aan uniforme protocollen binnen de eigen organisatie. Inkopers kunnen samen met OK en anesthesie werken aan standaardafspraken over wanneer welk hulpmiddel nodig is. 

Neem materiaalgebruik mee in de Total Cost of Ownership

De studie laat zien dat materiaalkosten substantieel zijn. Neem verbruik, levensduur en afvalkosten expliciet mee in aanbestedingen.

Koppel duurzaamheid aan procesoptimalisatie

Minder handelingen en efficiëntere workflows kunnen zowel kosten als milieu-impact verlagen, zonder effect op patiëntveiligheid. Denk bijvoorbeeld aan minder wisselen tussen verwarmingshulpmiddelen.

1 Alle zorg rondom een operatie: de periode vóór (preoperatief), tijdens (intra-operatief) en ná (postoperatief) de ingreep, van het besluit tot volledig herstel.

2 Kostprijsberekening waarbij kosten worden toegewezen aan concrete activiteiten (zoals handelingen, tijd en materiaalgebruik) in een proces. Zo wordt zichtbaar welke stappen en hulpmiddelen daadwerkelijk kosten veroorzaken, in plaats van alleen gemiddelde kosten per patiënt.

3 In dit artikel slaan de materiaalkosten specifiek op het verwarmingsmateriaal dat wordt ingezet voor patiëntverwarming.

Aanbevelingen voor toekomstig onderzoek

Heb je een vraag of opmerking of wil je jouw kennis delen? Laat het ons weten.

Neem contact op