Amsterdam UMC vergelijkt CO₂-uitstoot van herbruikbare en wegwerp-warmtedekens
Inhoudsopgave
Aanleiding
Forced-air warming (FAW) dekens1 worden gebruikt tijdens operaties om hypothermie te voorkomen. In veel ziekenhuizen gaat het om wegwerpdekens die na één ingreep worden weggegooid. Dit onderzoek van het Amsterdam UMC, in samenwerking met het Amphia ziekenhuis in Breda, vergelijkt de milieu-impact van een:
- eenmalige wergwerp FAW-deken
- herbruikbare FAW-deken
Het doel van het onderzoek is om inzicht te krijgen in de volledige levenscyclus (productie, transport, gebruik, wassen/reinigen en afvalverwerking) van de twee type dekens om te bepalen welke milieutechnisch gunstiger is.
Resultaten
De studie is een levenscyclusanalyse (LCA). De klimaatimpact is uitgedrukt in kg CO₂-equivalent per operatie. Een operatie duurt gemiddeld twee uur, waarbij één deken wordt gebruikt.
CO₂-uitstoot en omslagpunt
| Type FAW-deken | CO₂-uitstoot per gebruik | Omslagpunt t.o.v. herbruikbaar |
| Herbruikbaar | ± 0,67 kg CO₂-eq | n.v.t. |
| Wegwerp FAW-deken type B | ± 1,05 kg CO₂-eq | ± 9 keer gebruik |
| Wegwerp FAW-deken type M2 | ± 1,30 kg CO₂-eq | ± 5 keer gebruik |
Dit betekent dat de herbruikbare varianten per gebruik ongeveer 30–44% minder CO₂-uitstoten vergeleken met de wegwerpvarianten. Het verschil in CO2-uitstoot per gebruik van de wegwerpvarianten wordt verklaard door:
- Type M bevat zwaarder materiaal (bijv. kunststoflagen), wat leidt tot een hogere impact in de productiefase en meer uitstoot bij verbranding.
- Verschillen in productieprocessen en gebruikte grondstoffen zorgen voor variatie in de CO₂-uitstoot.
Hoewel de herbruikbare deken in de productiefase een hogere impact heeft, wordt deze verdeeld over meerdere gebruikscycli. Na 5-9 keer gebruiken wordt de herbruikbare variant van de warmtedeken een milieuvriendelijkere optie. Bij vaker gebruik neemt het voordeel verder toe.
Waar zit de milieu-impact?
De impact verschilt per type product: bij wegwerpdekens zit deze vooral in materiaalproductie en afvalverbranding, terwijl bij herbruikbare dekens de impact vooral komt uit productie (eenmalig) en het wassen en drogen.
Het uiteindelijke milieuvoordeel hangt daarom sterk samen met het aantal hergebruikcycli, hoe efficiënt het wasproces is (energie- en waterverbruik en beladingsgraad) en de gebruikte energiemix (de mate waarin duurzame of fossiele energie wordt gebruikt).
Praktische toepasbaarheid
Maak de jaarimpact inzichtelijk
Bereken voor de eigen organisatie:
- aantal gebruikte FAW-dekens per jaar;
- huidige CO₂-uitstoot bij wegwerp;
- potentiële reductie bij overstap naar herbruikbaar.
Vergelijk producten op meer dan aanschafprijs
De studie laat zien dat wegwerpvarianten onderling verschillen in CO₂-uitstoot (1,05 vs. 1,30 kg CO₂-eq). Vraag daarom bij aanbesteding om:
- productgewicht;
- materiaaltype;
- LCA-gegevens per gebruik.
Wil je meer praktische informatie hierover lezen? Bekijk deze links:
Beperkingen
- De resultaten zijn gebaseerd op modelaannames over aantal hergebruikcycli. In de praktijk kan de werkelijke levensduur afwijken.
- Beperkte productscope: de studie vergelijkt één herbruikbare FAW-deken met twee specifieke commerciële wegwerpvarianten. De resultaten zijn niet automatisch toepasbaar op alle beschikbare FAW-producten.
- Energiegebruik en wasprocessen zijn contextafhankelijk. Variatie in beladingsgraad of type wasserij kan de uitkomsten beïnvloeden.
1 Een forced-air warming (FAW) deken is een medisch hulpmiddel dat tijdens operaties wordt gebruikt om de lichaamstemperatuur van de patiënt op peil te houden. Via een slang wordt warme lucht door de deken geblazen, waardoor onderkoeling (hypothermie) wordt voorkomen.
2 In het artikel verwijzen type B en type M naar twee verschillende commerciële single-use forced-air warming dekens die in de studie zijn meegenomen als referentieproducten. De letters zijn gebruikt om de merken/producten te anonimiseren.
Disclaimer
De inzichten op deze pagina zijn bedoeld als praktische handreiking voor het maken van duurzamere inkoop en gebruik van medische hulpmiddelen. Hoe ze worden toegepast, verschilt per organisatie en situatie en vraagt altijd om maatwerk. De informatie is deels samengesteld met behulp van AI en vervolgens gecontroleerd door inhoudelijke deskundigen. Heb jij opmerkingen of suggesties over bovenstaande informatie? Laat het ons weten via de button in onderstaand contactblok.