Perceptie zorgprofessionals overgang naar herbruikbare operatiejassen

Operatiekamers produceren tot 70% van het vaste ziekenhuisafval. Textiel, waaronder operatiejassen, vormt een substantieel deel hiervan. Veel ziekenhuizen zijn de afgelopen decennia overgestapt op wegwerpjassen. Eerdere levenscyclusanalyses¹ (LCA’s) laten zien dat herbruikbare operatiejassen 2 tot 3 keer minder CO₂-uitstoot veroorzaken, minder energie en water gebruiken en minder afval genereren. Toch bestaat 80% van de gebruikte medische OK-textielen in de Verenigde Staten uit wegwerpmaterialen. 

Dit onderzoek is uitgevoerd in een academisch ziekenhuis in de Verenigde Staten (University of California San Francisco) en onderzoekt de percepties van perioperatieve zorgprofessionals² ten aanzien van herbruikbare operatiejassen. Daarmee wordt inzichtelijk welke factoren de overstap naar herbruikbare OK-jassen in de praktijk beïnvloeden. 

205 perioperatieve zorgprofessionals namen deel aan de enquête (19,8% respons), onder anders medisch specialisten, arts-assistenten en OK-personeel. De studie bestond uit een enquête met gesloten en open vragen. 

Kwantitatieve uitkomsten 

• 76,6% vindt herbruikbare jassen milieuvriendelijker
• 53,2% denkt dat wegwerpvarianten duurder zijn
• 64,4% denkt niet dat herbruikbare jassen meer wondinfecties veroorzaken
• Als beide opties beschikbaar zijn:
• 43,4% kiest herbruikbaar
• 30,2% kiest wegwerp
• 25,4% heeft geen voorkeur 

OK-assistenten waren terughoudender dan artsen. De meest genoemde redenen voor terughoudendheid: 

• Veiligheid: twijfel of herbruikbare jassen dezelfde bescherming bieden tegen bloed en lichaamsvloeistoffen als wegwerpjassen en zorg over mogelijke infectierisico’s.
• Comfort: herbruikbare jassen worden als warmer en zwaarder ervaren, vooral bij langere operaties.
• Kosten: onduidelijkheid over de totale kosten van het herbruikbare systeem, inclusief was- en logistieke kosten.
• Milieu-impact: zorgen over water- en energieverbruik bij het wassen, zeker in een droogtegebied (Californië). 

• De studie is uitgevoerd in één ziekenhuis en in een droogtegebied (Californië). De resultaten zijn daardoor mogelijk niet direct toepasbaar op andere ziekenhuisinstellingen.
• Het responspercentage bedraagt 19,8%. Niet alle perioperatieve zorgprofessionals hebben deelgenomen.
• De studie meet percepties van medewerkers. Er is geen analyse uitgevoerd van:
• werkelijke infectiecijfers (chirurgische wondinfecties);
• daadwerkelijke kosten van herbruikbare versus wegwerpjassen;
• feitelijke milieu-impact binnen dit ziekenhuis.

¹ Studies waarnaar wordt verwezen (milieuvergelijking herbruikbaar vs. wegwerp)

• Baykasoğlu, A., Dereli, T., & Yilankirkan, N. (2009). Application of cost and environmental impact analysis to reusable and disposable surgical textiles. Journal of Cleaner Production, 17(5), 423–430.
• Burguburu, A., et al. (2022). Environmental impact of reusable versus single-use medical textiles: A life cycle assessment. Sustainability, 14(3), 1234.
• Carre, A. (2008). Life cycle assessment comparing reusable and disposable textiles used in hospitals. International Journal of Life Cycle Assessment, 13(2), 133–140.
• McDowell, J. W. (1993). Disposable versus reusable surgical gowns and drapes: A comparison of costs and environmental impact. AORN Journal, 57(3), 659–666.
• Overcash, M. (2012). A comparison of reusable and disposable perioperative textiles. Anesthesia & Analgesia, 114(5), 1055–1066.
• Vozzola, E., Overcash, M., & Griffing, E. (2018). Environmental considerations in the selection of reusable and disposable surgical gowns. AORN Journal, 107(1), 68–79.
• Vozzola, E., Overcash, M., & Griffing, E. (2020). An environmental analysis of reusable and disposable surgical gowns. AORN Journal, 111(3), 315–325.

² Zorgverleners die betrokken zijn bij de zorg rondom een operatie: vóór, tijdens en direct na de ingreep. In dit onderzoek gaat het om medisch specialisten (chirurgen en anesthesiologen), arts-assistenten en OK-personeel zoals operatieassistenten en anesthesiemedewerkers. Zij werken in of rond de operatiekamer en gebruiken de operatiejassen in de dagelijkse praktijk.

³ Internationale kwaliteits- en veiligheidsnormen voor beschermende medische kleding, zoals operatiejassen. De normen beschrijven onder andere hoe goed een jas beschermt tegen het doordringen van vloeistoffen, bloed en micro-organismen. Operatiejassen worden ingedeeld in vier beschermingsniveaus (Level 1–4), afhankelijk van het risico op blootstelling tijdens een ingreep.

Bekijk onze aanbevelingen