Onderzoek naar de milieu-impact van vaccinatiespuiten
Inhoudsopgave
Aanleiding
Auto disable (AD) spuiten zijn wegwerp medische hulpmiddelen die wereldwijd op grote schaal worden ingezet voor vaccinaties. Vanwege infectiepreventie mogen deze spuiten niet worden hergebruikt. Door het hoge gebruiksvolume zorgt de AD-spuit, ondanks het lage gewicht per stuk, tot een substantiële totale CO₂-impact.
Dit onderzoek voert voor het eerst een volledige cradle-to-grave levenscyclusanalyse (LCA) uit van een 0,5 mL AD-spuit. De studie kwantificeert de uitstoot per spuit en laat zien welke levenscyclusfasen het meest bijdragen aan de klimaatimpact. Spuiten met naald staan op plek 37 in de UMCNL longlist (top-50) van medische wegwerpartikelen met de grootste milieu-impact.
Resultaten
De totale klimaatimpact van één 0,5 mL auto-disable spuit bedraagt gemiddeld 33,3 gram CO₂-equivalent over de volledige levenscyclus.
De verdeling van de uitstoot is als volgt:
- Materialen en productie: 45% (15,0 g CO₂-eq)
Met name het gebruik van polypropyleen voor de spuitcilinder en plunjer bepaalt deze impact. - Afvalverwerking (verbranding): 28% (9,4 g CO₂-eq)
In het model is uitgegaan van open verbranding, wat in veel lage- en middeninkomenslanden gangbaar is1. - Transport: 12% (4,1 g CO₂-eq)
Lange zeevaartafstanden dragen relatief weinig bij; lokaal wegtransport heeft een groter aandeel. - Verpakking: 13% (4,3 g CO₂-eq)
Zowel primaire als secundaire verpakking2 dragen bij aan de uitstoot.
Praktische toepasbaarheid
Dit onderzoek biedt zorginkopers concrete aanknopingspunten om de milieu-impact van spuiten met naald mee te nemen in het inkoopproces:
Gebruik LCA-inzichten in marktgesprekken
De resultaten uit dit onderzoek kunnen worden gebruikt in marktconsultaties en leveranciersgesprekken om het gesprek te voeren over waar in de levenscyclus reductie mogelijk is, met name bij materiaalgebruik en verpakking.
Betrek verpakking expliciet bij inkoopafspraken
Zowel primaire als secundaire verpakkingen dragen bij aan de totale CO₂-impact. Inkopers kunnen leveranciers vragen om verpakkingshoeveelheid en -materiaal te onderbouwen en waar mogelijk te reduceren. Neem bijvoorbeeld dit inkoopcriterium op in de afspraken.
Beperkingen
- Het model is gebaseerd op een gegeneraliseerde spuit en niet op één specifiek commercieel product.
- Afvalverwerking is gemodelleerd als open verbranding; andere praktijken zijn niet meegenomen.
- Alleen klimaatimpact (CO₂-equivalenten) is onderzocht; andere milieueffecten zijn buiten beschouwing gelaten.
1 De context van het onderzoek is wereldwijd gebruik van AD-spuiten, met name in vaccinatieprogramma’s in lage- en middeninkomenslanden.
2 Primaire verpakking is de individuele, steriele verpakking direct om het medische hulpmiddel heen, terwijl secundaire verpakking dient om meerdere van deze verpakkingen te bundelen voor transport en opslag.
Disclaimer
De inzichten op deze pagina zijn bedoeld als praktische handreiking voor het maken van duurzamere inkoop en gebruik van medische hulpmiddelen. Hoe ze worden toegepast, verschilt per organisatie en situatie en vraagt altijd om maatwerk. De informatie is deels samengesteld met behulp van AI en vervolgens gecontroleerd door inhoudelijke deskundigen. Heb jij opmerkingen of suggesties over bovenstaande informatie? Laat het ons weten via de button in onderstaand contactblok.