Milieu-impact herbruikbare en eenmalige OK-jassen en afdekmateriaal
Inhoudsopgave
Aanleiding
Operatiekamers gebruiken grote hoeveelheden wegwerp- en herbruikbare OK-jassen en afdekmaterialen. Deze producten dragen substantieel bij aan de milieu-impact van ziekenhuizen door materiaalgebruik, energieverbruik en afvalverbranding. Binnen de NFU Top-22 van medische disposables met de grootste milieu-impact vallen OK-jassen en afdekmaterialen onder de productgroepen met een hoge bijdrage aan CO₂-uitstoot en afvalstromen.
CE Delft voerde dit onderzoek uit om de milieu-impact van herbruikbare en eenmalige OK-jassen en afdekmaterialen systematisch te vergelijken door middel van een levenscyclusanalyse (LCA). Het doel is inzicht te geven in waar de grootste milieuverschillen ontstaan en welke keuzes zorginstellingen kunnen maken bij inkoop en gebruik.
Resultaten
Het onderzoek maakt onderscheid tussen OK-jassen en afdekmaterialen.
OK-jassen
Het onderzoek laat zien dat herbruikbare OK-jassen doorgaans een lagere klimaatimpact hebben dan eenmalige OK-jassen. Het aantal gebruikscycli is cruciaal: hoe vaker herbruikbare OK-jassen worden gebruikt, hoe lager de milieu-impact per ingreep.
Afdekmaterialen
Voor afdekmaterialen kan geen eenduidige conclusie worden getrokken dat herbruikbare varianten altijd een lagere klimaatimpact hebben dan eenmalige varianten. Dit wordt volgens de auteurs verklaard door:
- het gebruik van coatings om het textiel waterafstotend te maken;
- het relatief hoge gewicht van sommige herbruikbare afdekmaterialen;
- de milieu-impact van wassen en drogen bij zwaardere materialen.
De exacte uitkomst van milieu-impact voor zowel de OK-jassen als afdekmateriaal hangt af van aannames over gewicht, materiaal, coating en aantal hergebruiken.
Praktische toepasbaarheid
Dit onderzoek onderbouwt dat de keuze voor herbruikbare OK-jassen en afdekmaterialen een effectieve maatregel is om de milieu-impact van de OK te verlagen, zonder nieuwe technologie of gedragsverandering in de zorgpraktijk. Concrete handvaten:
Beperkingen
- De resultaten zijn gebaseerd op modelberekeningen en aannames over wasprocessen, transportafstanden en levensduur.
- De studie richt zich op een gemiddelde Nederlandse context; resultaten kunnen afwijken bij andere logistieke of energetische omstandigheden.
- Niet alle mogelijke varianten van materialen en leveranciers zijn afzonderlijk doorgerekend.