Herbruikbare containers versus blue wrap. Welke sterilisatieverpakking stoot de minste CO₂ uit?
Inhoudsopgave
Selecteer een item
Aanleiding
Bij het steriliseren van chirurgische instrumenten worden vaak wegwerpsterilisatieverpakkingen van polypropyleen (“blue wrap”) gebruikt. Deze verpakkingen worden na één keer gebruiken weggegooid. Alleen al in de Verenigde Staten wordt er naar schatting 115 miljoen kilogram blue wrap per jaar weggegooid.
Blue wrap wordt in grote volumes gebruikt en draagt structureel bij aan de hoeveelheid afval en de CO₂-uitstoot. In de UMCNL Top-22 van medische wegwerpartikelen met de grootste milieu-impact, staat blue wrap op plek 8 (in de UMCNL aangeduid als ‘steriel inpakpapier’).
Een alternatief voor blue wrap is een herbruikbare rigid sterilization container (RSC): een metalen container waarin instrumenten worden gesteriliseerd en die meerdere keren gebruikt kan worden.
Tot nu toe ontbrak een gedetailleerde levenscyclusanalyse (LCA) die de milieu-impact van beide sterilisatieverpakkingen met elkaar vergelijkt. Dit onderzoek vergelijkt de volledige levenscyclus van:
- wegwerpsterilisatiewrap (blue wrap)
- herbruikbare sterilisatiecontainer (RSC)
De analyse omvat productie, transport, gebruik (wassen en steriliseren) en afvalverwerking.
Resultaten
Het onderzoek vergelijkt de twee verpakkingssystemen voor instrumentensets gedurende 5000 sterilisatiecycli1.
CO₂-voetafdruk (per 5000 cycli)2
- Blue wrap (wanneer verbrand als ziekenhuisafval): 1869 kg CO₂ equivalent
- Blue wrap (wanneer gerecycled): 883 kg CO₂ equivalent
- Herbruikbare sterilisatiecontainer (RSC): 270–285 kg CO₂ equivalent3
De herbruikbare container stoot 69 tot 85% minder CO₂ uit.
Belangrijkste milieubelasting per verpakking
Blue wrap
Bij blue wrap ontstaat 88% van de milieu-impact in de productiefase, vooral bij de productie van polypropyleen kunststof.
Herbruikbare sterilisatiecontainer (RSC)
Bij de herbruikbare sterilisatiecontainer ontstaat 93% van de milieu-impact in de gebruiksfase. Dit komt met name door het gebruik van energie (elektriciteit en gas), water en reinigingsmiddelen voor wassen en sterilisatie.
Break-even punt
De herbruikbare container wordt milieutechnisch gunstiger dan blue wrap na relatief weinig gebruik:
- 67–98 sterilisatiecycli, afhankelijk van de gebruikte LCA-indicator4.
- Gebruik van zonne-energie bij reiniging en sterilisatie: als stroom wordt opgewekt door zonnepanelen, zijn de milieukosten van het containersysteem tot 74% lager dan wanneer de gemiddelde Europese elektriciteitsmix gebruikt (een mix van fossiele brandstoffen, kernenergie en hernieuwbare energie.
Praktische toepasbaarheid
Kijk naar de totale kosten per sterilisatiecyclus
Herbruikbare containers hebben een hogere aanschafprijs dan wegwerpverpakkingen. Bij frequent gebruik kunnen de kosten per sterilisatiecyclus echter lager uitvallen. Neem bij aanbestedingen daarom de totale kosten over de levensduur mee, zoals verpakkingsmateriaal, sterilisatie en afvalverwerking.
Overweeg recycling wanneer overstap niet mogelijk is
Als een overstap naar containers niet haalbaar is, kan recycling van blue wrap de milieu-impact aanzienlijk verminderen.
Wil je meer praktische informatie hierover lezen? Bekijk deze links:
Beperkingen
- De analyse is gebaseerd op één type sterilisatiecontainer en één type blue wrap. Resultaten kunnen verschillen bij andere producten, materialen of leveranciers.
- Voor verschillende stappen in de levenscyclus (zoals transport, energiegebruik en afvalverwerking) zijn gemiddelde waarden gebruikt. De werkelijke impact kan per ziekenhuis of land variëren.
- Het onderzoek gaat uit van een standaard instrumentenset en 5000 sterilisatiecycli. In de praktijk kunnen gebruikspatronen, reinigingsprocessen en levensduur van containers verschillen.
1 Onderzoekers gaan ervan uit dat één container 5000 keer gebruikt kan worden.
2 Onderzoekers hebben ook twee andere meetmethodes gebruikt. Ook met de andere LCA-meetmethodes blijft de conclusie hetzelfde: de herbruikbare container heeft een lagere milieu-impact dan blue wrap.•ReCiPe-indicator (effecten op gezondheid, ecosystemen en grondstoffen)◦Blue wrap: ±249 ReCiPe-punten◦Herbruikbare container (RSC): ±120 punten → ≈52% minder milieuschade•Eco-costs (kosten om milieuschade te voorkomen)◦Blue wrap: ±€236 eco-costs◦Herbruikbare container (RSC): ±€36 eco-costs → ≈84–85% lagere eco-costs.
3 De uitstoot van de container varieert omdat het onderzoek twee scenario’s voor het einde van de levensduur berekent: recycling van de metalen container (≈270 kg CO₂e) of stort (≈285 kg CO₂e).
4 In dit onderzoek zijn drie indicatoren gebruikt (CO₂-voetafdruk, ReCiPe en eco-costs). Omdat deze indicatoren verschillende aspecten van milieuschade meten, komt het moment waarop de container milieuvriendelijker wordt dan blue wrap uit tussen 67 en 98 sterilisatiecycli.
Disclaimer
De inzichten op deze pagina zijn bedoeld als praktische handreiking voor het maken van duurzamere inkoop en gebruik van medische hulpmiddelen. Hoe ze worden toegepast, verschilt per organisatie en situatie en vraagt altijd om maatwerk. De informatie is deels samengesteld met behulp van AI en vervolgens gecontroleerd door inhoudelijke deskundigen. Heb jij opmerkingen of suggesties over bovenstaande informatie? Laat het ons weten via de button in onderstaand contactblok.