CE Delft vergelijkt de milieubelasting van eenmalige en herbruikbare partus- en hechtsets in het UMC Utrecht
Inhoudsopgave
Aanleiding
Bij bevallingen en wondhechtingen gebruiken zorgorganisaties partus- en hechtsets1. Deze metalen instrumentensets zijn verkrijgbaar als eenmalige en herbruikbare variant. Eenmalige sets worden na gebruik weggegooid. Herbruikbare sets kunnen honderden keren worden gebruikt, maar moeten na ieder gebruik worden gereinigd, verpakt en gesteriliseerd door de Centrale Sterilisatie Afdeling (CSA).
Het UMC Utrecht wilde weten welke variant de laagste milieu-impact heeft. CE Delft vergeleek daarom eenmalige en herbruikbare partus- en hechtsets. Het onderzoek ondersteunt zorgorganisaties bij de keuze tussen eenmalige en herbruikbare metalen instrumentensets.
Resultaten
CE Delft voerde een verkennende levenscyclusanalyse uit. De onderzoekers vergeleken eenmalige en herbruikbare partus- en hechtsets. Daarbij namen zij de productie, het transport, de reiniging en sterilisatie, de verpakkingen en de afvalverwerking mee.
Milieu-impact per gebruik in het UMC Utrecht
Instrumentenset | Eenmalig | Herbruikbaar2 (bij 500 keer gebruik) |
| Hechtset | 1,10 kg CO₂-eq. | 0,41 kg CO₂-eq. |
| Partusset | 1,36 kg CO₂-eq. | 0,41 kg CO₂-eq. |
Bij 500 keer gebruik hadden de herbruikbare sets ongeveer 60 tot 70% minder klimaatimpact dan de eenmalige sets.
Bij de eenmalige sets werd de klimaatimpact vooral bepaald door de productie van de instrumenten. Bij de herbruikbare sets werd de impact bij 500 gebruikscycli vrijwel volledig bepaald door het reinigen, verpakken en steriliseren op de Centrale Sterilisatie Afdeling3.
Jaarlijkse klimaatimpact binnen het UMC Utrecht4
Instrumentenset | Eenmalig gebruik | Hergebruik | Jaarlijkse besparing |
| Partussets | 3.127 kg CO₂-eq. | 948 kg CO₂-eq. | 2.179 kg CO₂-eq. |
| Hechtsets | 1.454 kg CO₂-eq. | 543 kg CO₂-eq. | 911 kg CO₂-eq. |
Gezondheidseffecten van milieubelasting in de productieketen
Ook de berekende gezondheidsschade door milieueffecten was lager bij herbruikbare sets. Deze schade omvat onder andere de gevolgen van fijnstof en schadelijke stoffen die tijdens productie, gebruik en afvalverwerking vrijkomen. De volledige resultaten zijn te vinden in het rapport van CE Delft.
Praktische toepasbaarheid
Kies voor herbruikbare sets bij veelvuldig gebruik
Herbruikbare partus- en hechtsets hebben een lagere milieu-impact wanneer ze meerdere keren worden ingezet(5). In het UMC Utrecht waren de herbruikbare partussets gemiddeld bijna 500 keer gebruikt en nog steeds in gebruik.
Vergelijk de volledige levenscyclus
Kijk bij de inkoop niet alleen naar de instrumenten zelf. Neem ook productie, transport, reiniging, sterilisatie, verpakkingen en afvalverwerking mee.
Wil je meer praktische informatie hierover lezen? Bekijk deze links:
Beperkingen
- Voor de productie van de instrumenten waren geen specifieke gegevens beschikbaar over de verschillende kwaliteiten chirurgisch staal en de productie van medische instrumenten. Daarom gebruikten de onderzoekers algemene gegevens over staal en metaalbewerking.
- De analyse richtte zich vooral op klimaatimpact en de berekende impact op de menselijke gezondheid. Andere milieueffecten, zoals toxiciteit, fijnstof en verzuring, zijn niet afzonderlijk uitgewerkt.
1 Partusset: een set metalen instrumenten die bij een bevalling wordt gebruikt, onder andere voor het afklemmen en doorknippen van de navelstreng. Hechtset: een set metalen instrumenten die wordt gebruikt voor het hechten van een wond, bijvoorbeeld met een naaldvoerder, pincet, klem en schaar.
2 Voor de herbruikbare sets berekenden de onderzoekers de klimaatimpact bij verschillende aantallen gebruikscycli. In de belangrijkste vergelijking gingen zij uit van 500 keer gebruik. Dit sluit aan bij de praktijk in het UMC Utrecht, waar de herbruikbare partussets gemiddeld bijna 500 keer waren gebruikt en nog steeds in gebruik waren.
3 Het reinigings- en sterilisatieproces is gemodelleerd op basis van de situatie in het UMC Utrecht en kan bij andere ziekenhuizen anders zijn ingericht. De auteurs verwachten echter dat de hoofdconclusie ook voor andere Nederlandse ziekenhuizen geldt. Uit de gevoeligheidsanalyse bleek dat herbruikbare sets ook bij een 50% hogere impact van het CSA-proces een lagere klimaatimpact houden.
4 De jaarlijkse berekening is gebaseerd op 2.300 bevallingen en 1.320 wondhechtingen in het UMC Utrecht. Daarbij is aangenomen dat voor iedere behandeling één set wordt gebruikt en dat een herbruikbare set 500 keer meegaat. Na ieder gebruik is opnieuw een volledige reinigings- en sterilisatiecyclus meegerekend.
5 Het omslagpunt ligt zeer laag. In de basisanalyse hadden herbruikbare partus- en hechtsets bij twee keer gebruik al een lagere klimaatimpact dan de eenmalige varianten. Ook bij ongunstigere aannames waren de herbruikbare sets vanaf tien keer gebruik duurzamer.
Disclaimer
De inzichten op deze pagina zijn bedoeld als praktische handreiking voor het maken van duurzamere inkoop en gebruik van medische hulpmiddelen. Hoe ze worden toegepast, verschilt per organisatie en situatie en vraagt altijd om maatwerk. De informatie is deels samengesteld met behulp van AI en vervolgens gecontroleerd door inhoudelijke deskundigen. Heb jij opmerkingen of suggesties over bovenstaande informatie? Laat het ons weten via de button in onderstaand contactblok.