Amsterdam UMC onderzoekt hoe artsen duurzame zorg bespreken met patiënten
Inhoudsopgave
Selecteer een item
Aanleiding
Dit onderzoek, uitgevoerd door onderzoekers van het Amsterdam UMC, verkent hoe artsen (gynaecologen en arts-assistenten) omgaan met het bespreken van de milieu-impact van zorg in gesprekken met patiënten.
Het laat zien welke factoren invloed hebben op het meenemen van duurzaamheid in de dagelijkse zorgpraktijk. Denk aan beschikbare kennis, tijd, richtlijnen en verwachtingen over hoe patiënten op dit onderwerp reageren. Hierdoor ontstaat beter inzicht in waarom duurzame initiatieven, zoals andere productkeuzes of het verminderen van materiaalgebruik, in de praktijk wel of niet worden toegepast.
Het artikel richt zich niet op één specifiek hulpmiddel, maar op de besluitvorming rond zorggebruik en hulpmiddelen (zoals wegwerpartikelen). Juist deze hulpmiddelen leveren een belangrijke bijdrage aan de milieu-impact van de zorg.
Resultaten
Het onderzoek is uitgevoerd als een kwalitatieve studie onder 28 artsen op de afdeling gynaecologie (gynaecologen en arts-assistenten) van 23 Nederlandse zorginstellingen. Op basis van de interviews zijn zes hoofdthema’s geïdentificeerd:
- Sterk gevoel van urgentie
Artsen erkennen de milieu-impact van zorg en willen deze verminderen, vooral door minder wegwerpartikelen te gebruiken. - Gebrek aan kennis belemmert handelen
Onvoldoende inzicht in de milieu-impact van behandelingen en hulpmiddelen maakt het lastig om dit mee te nemen in keuzes. - Patiëntgezondheid gaat altijd voor
Duurzaamheid wordt alleen meegenomen als dit niet ten koste gaat van de kwaliteit van zorg, zoals bij gelijke behandelopties met dezelfde klinische uitkomst. - Verondersteld gebrek aan patiëntinteresse
Artsen denken dat patiënten zich vooral focussen op hun eigen gezondheid, waardoor gesprekken over duurzaamheid worden vermeden. - Samenwerking is essentieel
Richtlijnen, beleid en inkoopkeuzes zijn volgens artsen essentieel om duurzame alternatieven mogelijk te maken. Artsen ervaren als individu een beperkte invloed op het beleid, zonder steun van bovenaf. - Beperkte waarde van bespreken klimaateffecten
Het bespreken van gezondheidseffecten van klimaatverandering wordt vaak als minder relevant of moeilijk gezien.
Praktische toepasbaarheid
Maak duurzaamheid concreet en toepasbaar
Zorgprofessionals geven aan dat gebrek aan kennis een belangrijke barrière is.
- Vraag bij producten en aanbestedingen duidelijke en vergelijkbare milieu-informatie (bijv. CO₂-impact, hergebruik).
- Werk met praktische hulpmiddelen zoals een top-5 van meest impactvolle productgroepen of ‘keuzehulpen’.
Veranker duurzame keuzes in beleid en standaardprocessen
Artsen ervaren dat zij individueel weinig kunnen veranderen zonder steun van bovenaf.
- Maak duurzame alternatieven de standaardoptie in assortiment en logistiek.
- Sluit aan bij bestaande initiatieven zoals Green Teams of duurzaamheidsprogramma’s binnen instellingen.
Focus op gelijkwaardige alternatieven
Duurzaamheid wordt vooral meegenomen als de kwaliteit van zorg gelijk blijft.
- Prioriteer producten waarbij herbruikbare of duurzamere opties klinisch gelijkwaardig zijn aan wegwerpvarianten. Communiceer dit expliciet richting zorgprofessionals.
Werk samen met zorgprofessionals in de praktijk
Betrek artsen en verpleegkundigen bij keuzes en implementatie.
- Haal actief signalen op over knelpunten (tijd, gebruiksgemak, acceptatie).
- Test duurzame alternatieven in pilots en vertaal ervaringen naar een bredere uitrol.
Wil je meer praktische informatie hierover lezen? Bekijk deze links:
Beperkingen
- De studie is gebaseerd op een steekproef van 28 artsen, waardoor de resultaten niet één-op-één te generaliseren zijn naar alle artsen of zorgcontexten.
- De deelnemers zijn geworven via professionele netwerken van de onderzoekers. Hierdoor bestaat de kans dat relatief vaker artsen hebben deelgenomen die al interesse hebben in duurzaamheid. Dit kan het beeld vertekenen, omdat minder betrokken of kritische perspectieven mogelijk onderbelicht blijven.
- Het onderzoek richt zich specifiek op gynaecologie, waardoor de uitkomsten kunnen verschillen in andere medische disciplines met andere type zorg, patiëntgroepen en materiaalgebruik.
Disclaimer
De inzichten op deze pagina zijn bedoeld als praktische handreiking voor het maken van duurzamere inkoop en gebruik van medische hulpmiddelen. Hoe ze worden toegepast, verschilt per organisatie en situatie en vraagt altijd om maatwerk. De informatie is deels samengesteld met behulp van AI en vervolgens gecontroleerd door inhoudelijke deskundigen. Heb jij opmerkingen of suggesties over bovenstaande informatie? Laat het ons weten via de button in onderstaand contactblok.